Hoe zuinig is een warmtepomp echt?
Laatst bijgewerkt:
Kort antwoord: in bestaande woningen haalt een lucht-water warmtepomp in de praktijk een rendement (SPF) van ongeveer 2,8 tot 3,3. Een hybride warmtepomp neemt in Nederland gemiddeld 75 tot 78% van het gas voor verwarming over. Wij rekenden dat door voor een gemiddelde hoekwoning: een hybride bespaart dan ongeveer 245 tot 620 euro per jaar, een volledige warmtepomp ongeveer 645 tot 890 euro. Het verschil zit vooral in de instellingen en de aanvoertemperatuur.
Wat het onderzoek zegt
Fabrikanten noemen vaak een SCOP van 4 of hoger. Grote veldmetingen laten zien wat er in echte, bestaande huizen gebeurt.
| Onderzoek | Woningen | Wat ze maten | Uitkomst |
|---|---|---|---|
| Electrification of Heat Demonstration Project, VK (2024) | 742 | SPF van het hele systeem, 12 maanden | Lucht-water mediaan 2,78. Hybride (alleen de warmtepomp) 2,50 |
| Fraunhofer ISE, WP-QS im Bestand, Duitsland (2025) | 65 | Rendement van de warmtepomp, 2024 | Lucht-water mediaan 3,3. Bij een aanvoer onder 35 graden 3,7 |
| Installatiemonitor 3.0, Nederland (2026) | ruim 6.000 | Uit slimme meterdata | Hybride neemt 78% van de ruimteverwarming over, SCOP 3,4. All-electric SCOP 3,5 |
| Demonstratieproject Hybride, Nederland (2024) | 174 | Gemeten gasverbruik | 75% minder gas, van 1.875 naar 478 m³ per jaar |
Drie dingen vallen op:
- De praktijk ligt lager dan de folder. In het Britse onderzoek bleef 92% van de warmtepompen onder het rendement uit het ontwerp, mediaan 18% lager.
- De aanvoertemperatuur is de grootste knop. In het Britse onderzoek was het rendement 3,5 bij 35 graden en 2,4 bij 55 graden. Elke 10 graden lager scheelt dus ongeveer 15 tot 20%.
- Het bouwjaar zegt weinig. Fraunhofer vond geen verband tussen bouwjaar en rendement. Wat telt is welke temperatuur je radiatoren of vloer nodig hebben. Ook met goede radiatoren haalde geen enkele installatie minder dan 3,0.
Bronnen: Energy Systems Catapult, EoH Insights from Heat Pump Performance Data, december 2024. Fraunhofer ISE, Wärmepumpen in Bestandsgebäuden, WP-QS im Bestand, november 2025. RVO e.a., Installatiemonitor 3.0, juni 2026. Demonstratieproject Hybride Warmtepompen, eindrapportage, augustus 2024
Onze berekening voor een Nederlandse hoekwoning
We namen een hoekwoning met 1.190 m³ gas per jaar, het gemiddelde volgens het CBS. We rekenen met 1,37 euro per m³ gas (de prijs die Milieu Centraal gebruikt) en 26 cent per kWh stroom. Voor de stroom die een warmtepomp nodig heeft per bespaarde m³ gas gebruiken we de rekenregel uit de Installatiemonitor: 2,6 kWh bij een rendement van 3,4, en naar verhouding meer bij een lager rendement.
Hybride warmtepomp
Kosten na subsidie ongeveer 4.075 euro (6.200 euro min 2.125 euro ISDE, volgens Milieu Centraal).
| Situatie | Minder gas | Extra stroom | Besparing per jaar | Terugverdiend in |
|---|---|---|---|---|
| Ingesteld zoals in het VK (40% van het gas, rendement 2,7) | 480 m³ | 1.570 kWh | ongeveer 245 euro | 17 jaar |
| Zwakke kant van de Nederlandse metingen (60%, rendement 3,4) | 710 m³ | 1.860 kWh | ongeveer 495 euro | 8 jaar |
| Gemiddeld in Nederland (75%, rendement 3,4) | 890 m³ | 2.320 kWh | ongeveer 620 euro | 7 jaar |
Volledige warmtepomp
Kosten na subsidie ongeveer 8.975 euro (12.000 euro min 3.025 euro ISDE, volgens Milieu Centraal). We rekenen met al het gas.
| Rendement in de praktijk | Stroom per jaar | Besparing per jaar | Terugverdiend in |
|---|---|---|---|
| 2,8 (Britse veldproef, hele systeem) | 3.780 kWh | ongeveer 645 euro | 14 jaar |
| 3,3 (Fraunhofer, mediaan) | 3.190 kWh | ongeveer 800 euro | 11 jaar |
| 3,7 (Fraunhofer, aanvoer onder 35 graden) | 2.840 kWh | ongeveer 890 euro | 10 jaar |
Bij een volledige warmtepomp kun je ook je gasaansluiting opzeggen. Dan vallen de vaste kosten voor gas weg. Die hebben we hier niet meegeteld.
Bron voor de kosten en subsidie: Milieu Centraal, hybride warmtepomp, 31 augustus 2026, en Milieu Centraal, volledige warmtepomp, 1 september 2026
Wat betekent dit voor jou?
- De instellingen bepalen of het loont. Dezelfde hybride levert 245 of 620 euro per jaar op. Vraag de installateur om de warmtepomp zoveel mogelijk zelf te laten verwarmen, en vermijd een diepe nachtverlaging. In de Installatiemonitor nam de warmtepomp zonder nachtverlaging 86% van de warmte voor zijn rekening, met een problematische nachtverlaging 69%.
- Zet de aanvoertemperatuur zo laag mogelijk. Kijk of je radiatoren groot genoeg zijn. Isoleer eerst waar het kan: dan kan de temperatuur omlaag en stijgt het rendement.
- Een te grote warmtepomp werkt slechter. In de Installatiemonitor daalde het rendement bij een te groot apparaat van 3,3 naar 2,7.
- Met zonnepanelen gebruik je in het voor- en najaar een deel van je eigen stroom. Na 2027 is dat extra waardevol, omdat teruggeleverde stroom weinig oplevert.
Wil je weten wat een warmtepomp in jouw huis oplevert? In het gratis persoonlijke rapport rekenen we het door met jouw gasverbruik.
Lees hoe een warmtepomp en zonnepanelen samengaan
Hoe we rekenden
- Gasverbruik: 1.190 m³ voor een hoekwoning, CBS StatLine 85140NED.
- Gasprijs: 1,37 euro per m³, de prijs die Milieu Centraal gebruikt. Stroomprijs: 26 cent per kWh, inclusief belasting.
- Stroom per bespaarde m³ gas: 2,6 kWh bij een rendement van 3,4 (Installatiemonitor 3.0). Bij een ander rendement rekenen we naar verhouding: 8,84 kWh warmte per m³, gedeeld door het rendement.
- Een hybride in het VK was ingesteld op de laagste kosten bij Britse prijzen. Daar is gas relatief goedkoop, dus de warmtepomp deed minder. Dat is voor Nederland een voorzichtige ondergrens.
- Afgerond op 5 euro en 10 kWh. Prijzen kunnen veranderen.
Reken het uit voor jouw huis
Zie in 1 minuut wat het einde van salderen jou kost en welke stap het meeste oplevert.
Gebruikte bronnen (6)
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.