Zonnesom ·

Energiecijfers van de Leidse binnenstad per buurt

Energiecijfers van de Leidse binnenstad per buurt

Binnen de Leidse singels gebruikt een woning gemiddeld 815 kubieke meter gas per jaar, tegen 590 in heel Leiden. Slechts 6% van de woningen heeft zonnepanelen. Hier zie je de cijfers per buurt, wat het einde van salderen kost en welke hulp er is voor oude panden.

Bereken het voor jouw huis

Energiecijfers van de Leidse binnenstad per buurt

We maakten dit overzicht op verzoek van de werkgroep Energie in de Wijk van wijkvereniging PAL. De cijfers voor heel Leiden zeggen weinig over de binnenstad. Daarom rekenden we opnieuw, alleen met de 13 buurten binnen de singels. De buurt De Waard telt het CBS mee bij Binnenstad-Noord, maar die ligt buiten de singels en hebben we weggelaten.

De cijfers per buurt

BuurtWoningenGas per woning (m3)Verwarmt met aardgasMet zonnepanelenKoopwoning
Pieterswijk1.34090090%3%21%
Academiewijk90094096%2%30%
Levendaal-West63986095%5%30%
Levendaal-Oost1.49884097%4%25%
De Camp59079095%5%15%
Marewijk1.46181096%3%16%
Pancras-West62788090%3%26%
Pancras-Oost1.16481090%8%22%
d'Oude Morsch44681094%3%20%
Noordvest92966089%4%28%
Havenwijk-Noord33573084%12%24%
Havenwijk-Zuid1.06869081%25%23%
Molenbuurt23782099%1%47%
PAL-wijken samen2.87990593%3%26%
Binnen de singels samen11.23481592%6%24%
Heel Leiden63.85359068%18%41%
Nederland8.204.04980083%36%57%

De regels met PAL-wijken en binnen de singels zijn onze eigen gemiddelden, gewogen naar het aantal woningen per buurt.

Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2024 (tabel 85984NED).

Drie dingen vallen op. Ten eerste het gas: een woning binnen de singels gebruikt gemiddeld 815 kubieke meter per jaar, bijna 40% meer dan het Leidse gemiddelde. In de PAL-wijken is het zelfs ongeveer 905 kubieke meter. Dat is opvallend, want in beide CBS-wijken van de binnenstad bestaat een huishouden gemiddeld uit 1,4 personen, tegen 2,1 landelijk.

Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2023 en 2024 (tabellen 85618NED en 85984NED).

Ten tweede de zonnepanelen: ongeveer 700 van de ruim 11.200 woningen hebben ze. Dat is 6%, tegen 36% landelijk. Ten derde de eigendom: 76% van de woningen is een huurwoning. Bijna de helft van alle woningen is van een particuliere verhuurder en 28% van een corporatie. Ook is 73% van de woningen een appartement of andere meergezinswoning. Veel keuzes liggen dus niet bij de bewoner alleen, maar bij een verhuurder of VvE.

Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2024 (tabel 85984NED).

Wat het einde van salderen hier kost

Op 1 januari 2027 stopt het salderen. We rekenden uit wat dat per jaar kost als je zonnepanelen hebt en niets verandert. Daarbij gebruikten we het gemiddelde verbruik per type woning in deze 13 buurten.

Type woningDeel van de woningenStroom (kWh)Gas (m3)ZonnepanelenExtra per jaar vanaf 2027
Appartement73%1.8707606ongeveer 245 euro
Tussenwoning25%2.3301.02010ongeveer 295 euro
Hoekwoning2%2.2601.01010ongeveer 285 euro

De regel voor de hoekwoning is gebaseerd op weinig woningen, dus zie die als een ruwe schatting. Vrijstaande huizen en twee-onder-een-kapwoningen komen hier nauwelijks voor en laten we weg.

Bron: CBS (tabellen 85618NED en 85984NED); zon van PVGIS; uurmodel van Zonnesom, met 0,26 euro per kWh en afgerond op 5 euro.

Op een stadsdak passen vaak minder panelen. Dat maakt het nadeel niet per se kleiner. Een tussenwoning met 6 panelen is ongeveer 310 euro per jaar extra kwijt, en een appartement met 4 panelen ongeveer 225 euro. Het nadeel zit vooral in de stroom die je eerst mocht wegstrepen, en die hoeveelheid verschilt weinig tussen 6 en 10 panelen. Door overdag meer stroom te gebruiken en een leverancier te kiezen die meer overlaat voor teruggeleverde stroom, haal je met de panelen uit de tabel 85 tot 150 euro per jaar terug. Wat je vóór 1 januari kunt regelen, staat in alles over het einde van salderen.

Bron: uurmodel van Zonnesom, met panelen van 400 wattpiek op het zuiden en ongeveer 430 kWh per paneel per jaar.

Maak je gratis rapport

De meeste winst zit in het gas

Voor de 94 van de 100 woningen zonder panelen verandert er op 1 januari weinig. De rekening wordt hier vooral bepaald door de verwarming. De thermostaat overdag op 19 graden en 's nachts op 15 scheelt in deze buurten volgens ons rekenmodel ongeveer 195 tot 235 euro per jaar, afhankelijk van het type woning.

Bron: uurmodel van Zonnesom, met het gemiddelde verbruik per type woning uit de tabel hierboven.

Zit er nog enkel glas in een huis van vóór 1945? Dan levert HR++ glas volgens hetzelfde model ongeveer 140 euro per jaar op in een appartement en 205 euro in een tussenwoning. In oude panden past dat glas alleen niet altijd. Energiek Leiden schrijft dat HR++ glas in veel historische woningen niet goed in het bestaande kozijn past, en dat het kozijn vaak niet vervangen mag worden. Vacuümglas is dan een oplossing, maar kost volgens de coöperatie ongeveer 700 euro per vierkante meter, tegen ongeveer 200 euro voor HR++. Meer over de keuze lees je in welk isolatieglas past bij je huis.

Bron: uurmodel van Zonnesom; Energiek Leiden, veelgestelde vragen inkoopactie isolatieglas.

Wat mag er in de binnenstad?

De binnenstad is beschermd stadsgezicht, en veel panden zijn ook monument of karakteristiek pand. In het Erfgoedregister van Erfgoed Leiden zie je welke bescherming voor jouw pand geldt.

Zonnepanelen. Binnen het beschermd stadsgezicht is volgens de gemeente bijna altijd een vergunning nodig. Er is één belangrijke uitzondering. Is je woning geen monument en heb je een schuin achterdak dat niet aan de openbare ruimte grenst, dan is plaatsen onder voorwaarden vergunningsvrij. De stadskaart op kaart.leiden.nl/zonnepanelen laat de regels per dak zien, en de vergunningcheck op omgevingswet.overheid.nl geeft uitsluitsel.

Bron: Gemeente Leiden, stadskaart Zonnepanelen.

Isolatieglas. In een monument heb je voor isolatieglas altijd een vergunning nodig. In het beschermd stadsgezicht hangt het af van de ramen zoals die er in 2011 zaten. Triple glas is hier volgens Energiek Leiden geen optie, omdat de veel dikkere kozijnen niet geplaatst mogen worden.

Bron: Energiek Leiden, veelgestelde vragen inkoopactie isolatieglas.

Warmtepompen in de binnenstad

Op de vraag van de werkgroep hoeveel warmtepompen er al staan, zochten we de cijfers op. Het CBS telt geen warmtepompen per buurt, wel woningen die vooral elektrisch verwarmd worden. Een woning die elektrisch verwarmt en daarnaast nog veel gas gebruikt, heeft vrijwel altijd een hybride warmtepomp. Een woning die elektrisch verwarmt en weinig of geen gas gebruikt, heeft meestal een volledige warmtepomp. Niet elke elektrisch verwarmde woning heeft echt een warmtepomp, dus de echte aantallen liggen iets lager.

Woningen, eind 2025Hybride warmtepompElektrisch met weinig of geen gas
Binnen de singelsongeveer 1%ongeveer 3%
Heel Leiden1%9%
Nederland2,9%7,1%

Bron: CBS, hoofdverwarmingsinstallaties woningen 2025 en Monitor Warmtepompen 2026.

Binnen de singels gaat het naar onze schatting om ongeveer 420 van de ruim 11.200 woningen. Daarvan hebben er ongeveer 80 een hybride warmtepomp. Bijna een derde van alle elektrisch verwarmde woningen staat in Havenwijk-Zuid (12%). In de PAL-wijken is het 1 tot 2% per buurt. In heel Leiden ging het eind 2024 om ongeveer 5.560 woningen, van wie ongeveer 640 met een hybride warmtepomp. Leiden heeft daarmee veel minder hybride warmtepompen dan gemiddeld: 1,0% tegen 2,5% landelijk. De volledig elektrische woningen staan vooral in nieuwe wijken, zoals het Stationsdistrict (26%) en het Roodenburgerdistrict (22%).

Bron: CBS, hoofdverwarmingsinstallaties woningen 2022-2024 en 2025; eigen berekening met de woningaantallen per buurt. Het CBS rondt per buurt af op hele procenten, dus de aantallen binnen de singels zijn een ruwe schatting.

Er komen wel steeds warmtepompen bij. In Leiden kregen 82 warmtepompen ISDE-subsidie in 2022, 265 in 2023, 336 in 2024 en volgens de voorlopige cijfers 246 in 2025. Dat zijn alle warmtepompen met subsidie, in de hele gemeente en dus niet alleen in woningen in de binnenstad.

Bron: CBS, Monitor Warmtepompen 2025 en 2026, warmtepompen met ISDE-subsidie per gemeente.

Wat levert een hybride warmtepomp hier op? Volgens Milieu Centraal neemt een hybride warmtepomp ongeveer de helft van het gas voor verwarming over. Met het gemiddelde verbruik in deze buurten scheelt dat in een appartement ongeveer 360 kubieke meter gas per jaar en in een tussenwoning ongeveer 490. Daar staat ongeveer 860 en 1.170 kWh extra stroom tegenover. Netto bespaar je dan ongeveer 270 euro per jaar in een appartement en 370 euro in een tussenwoning. Een hybride warmtepomp kost volgens Milieu Centraal ongeveer 6.200 euro, en je krijgt ongeveer 2.125 euro ISDE-subsidie terug. Dan verdien je hem in ongeveer 11 jaar terug in een tussenwoning en in ongeveer 15 jaar in een appartement. Is het huis beter geïsoleerd, dan neemt de warmtepomp vaak een groter deel over en gaat het sneller.

Bron: Milieu Centraal, hybride warmtepomp; eigen berekening met 1,37 euro per kubieke meter gas en 0,26 euro per kWh, afgerond.

In de binnenstad is de vraag vaak eerder waar de buitenunit kan staan dan of het loont. In een appartement is daar vaak geen plek voor, en op een monument of in het beschermd stadsgezicht kan een vergunning nodig zijn. Check dat vooraf met de vergunningcheck op omgevingswet.overheid.nl of vraag het Erfgoed Leiden. Voor een VvE kan een gezamenlijke oplossing beter werken. Hoe een hybride warmtepomp werkt en wat je moet regelen, lees je in alles over de hybride warmtepomp.

Hulp en subsidie

Gratis advies over je pand. Erfgoed Leiden geeft gratis duurzaamheidsadvies, ook met een inloopspreekuur in het Stadhuis. Energiek Leiden heeft ongeveer dertig energiecoaches die gratis bij woningeigenaren langskomen, en een eigen groep experts voor monumenten.

Bron: Erfgoed Leiden, presentatie infoavond PAL van 13 april 2026; Energiek Leiden, energiecoach en experts.

Inkoopactie isolatieglas. Energiek Leiden en de gemeente organiseren voor monumenten en het beschermd stadsgezicht een collectieve inkoop, met hulp bij de vergunning en de subsidie. De actie loopt in een deel van de Professoren- en Burgemeesterswijk en in de PAL-wijken. Meedoen kan tot 31 december 2026. Later kiest de coöperatie nieuwe buurten.

Bron: Energiek Leiden, inkoopactie isolatieglas.

Een eigen eengezinswoning. De gemeente geeft tot 1.750 euro voor isolatie als de WOZ-waarde in 2024 niet hoger was dan 522.000 euro. Je woning moet dan label D tot en met G hebben of minstens twee slecht geïsoleerde delen. Met een inkomen tot 150% van het sociaal minimum is dat tot 4.250 euro. Woningen in een VvE vallen hierbuiten. Heb je geen brief gekregen en denk je wel recht te hebben, mail dan naar energietransitie@leiden.nl.

Bron: Regionaal Energieloket Leiden, isolatieacties; Subsidieregeling Isolatiemaatregelen Eengezinswoningen Leiden 2023-2028.

Monumenten. Eigenaren van een rijksmonument krijgen via het Ontzorgingsprogramma tot 75% korting op advies en begeleiding. Bij een gemeentelijk monument of karakteristiek pand vergoedt het Restauratiefonds 50% van een integraal advies, tot 1.500 euro.

Bron: Monumenten.nl, Ontzorgingsprogramma; Restauratiefonds, duurzaamheidsadvies monumenten.

VvE. Het vve-loket van de gemeente helpt gratis met vragen over geld, regels en techniek. Het volgende vve-café is op 19 november. De gemeente geeft 1.300 euro per woning voor isolatie, of 1.500 euro met biobased materiaal, bij een WOZ-waarde tot 454.000 euro (peildatum 2022). In april meldde de gemeente dat dit budget bijna op was, dus vraag eerst na wat er nog is. Landelijk is er de SVVE, tot en met 2030. Hoe je dit met je mede-eigenaren aanpakt, lees je in VvE verduurzamen.

Bron: Gemeente Leiden, verduurzamen met je vve en subsidie isolatiemaatregelen vve's; RVO, energie besparen VvE.

Huurders. Het Huurteam Leiden werkt in opdracht van de gemeente en helpt huurders gratis, ook als de energierekening hoog is door slechte isolatie. De Energiefixers071 zijn sinds oktober actief in het centrum. Huur je in Leiden, dan brengen ze gratis besparende spullen aan ter waarde van maximaal 200 euro, zoals radiatorfolie en led-lampen. Aanmelden kan via energiefixers071.nl. Wat het einde van salderen voor huurders betekent, staat in huurders en VvE's.

Bron: Het Huurteam Leiden; Energiefixers071.

Samen met de buren. Bij een verBuurzamen-bijeenkomst van Energiek Leiden wissel je met 6 tot 8 buren ervaringen uit, met hulp van een energiecoach. Op de PAL-avond over warmtebronnen van 14 september bleek ook dat er in de binnenstad kansen zijn voor kleine gezamenlijke warmteprojecten. Energiek Leiden kan buurtbewoners en VvE's daarbij ondersteunen. Vragen aan de werkgroep kunnen naar energiewijk@palleiden.nl.

Bron: Energiek Leiden, energie besparen met je buren; PAL Leiden, dossier Energie in de wijk.

Reken je eigen pand door

Gemiddelden zeggen weinig over één oud pand. Twee huizen aan dezelfde gracht kunnen sterk verschillen. In ons gratis rapport reken je uit wat er voor jouw woning het meeste oplevert.

Maak je gratis rapport

Bron: CBS, hoofdverwarmingsinstallaties woningen 2025

Bron: CBS, elektrisch verwarmde woningen en ISDE-toekenningen warmtepompen 2022-2025

Bron: Milieu Centraal, hybride warmtepomp

Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2024 (85984NED)

Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2023 (85618NED)

Bron: PVGIS, Europese Commissie

Bron: Gemeente Leiden, zonnepanelen plaatsen

Bron: Gemeente Leiden, stadskaart Zonnepanelen

Bron: Gemeente Leiden, verduurzamen met je vve

Bron: Gemeente Leiden, subsidie isolatiemaatregelen vve's

Bron: Gemeente Leiden, presentatie infoavond isoleren PAL

Bron: Erfgoed Leiden, presentatie infoavond isoleren PAL

Bron: Energiek Leiden, inkoopactie isolatieglas

Bron: Energiek Leiden, energiecoach

Bron: Energiek Leiden, experts

Bron: Energiefixers071

Bron: Energiek Leiden, energie besparen met je buren

Bron: Regionaal Energieloket Leiden, isolatieacties

Bron: Subsidieregeling Isolatiemaatregelen Eengezinswoningen Leiden 2023-2028

Bron: Monumenten.nl, Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Monumenten

Bron: Restauratiefonds, duurzaamheidsadvies monumenten

Bron: RVO, energie besparen VvE

Bron: Het Huurteam Leiden

Bron: PAL Leiden, dossier Energie in de wijk