Energiecontract 1 of 3 jaar vast, of variabel

Bij een vast contract staat alleen de prijs van de leverancier vast. De energiebelasting en de kosten van de netbeheerder kunnen elk jaar veranderen. Vast geeft rust, maar zeg je eerder op, dan betaal je misschien een opzegvergoeding. Niemand weet of de prijzen gaan stijgen of dalen. Kies dus op wat je wilt: zekerheid, of de vrijheid om elke maand over te stappen.

Bereken het voor jouw huis

Zelf doorgerekend met ons eigen rekenmodel Onafhankelijk Met bronnen

Redactie ZonnesomBijgewerkt 6 min lezen

Hieronder lees je wat er wel en niet vaststaat, wat vast en variabel kosten bij dezelfde leverancier, en wanneer 1 jaar of 3 jaar beter past.

Alles wat je moet weten

Wat staat er vast bij een vast contract?

Bij een vast contract betaal je een vaste prijs per kWh stroom en per m3 gas, voor 1, 2 of 3 jaar. De energiebelasting en de vaste kosten van de netbeheerder kunnen tussendoor wel veranderen. Na de einddatum kun je elke maand opzeggen. Zo staat het bij Milieu Centraal, energiecontracten: welke zijn er?, bijgewerkt op 12 november 2026.

Op 1 januari 2027 verandert dat ook voor wie een vast contract heeft:

  • De energiebelasting op stroom gaat van €0,11085 naar €0,1065 per kWh, inclusief btw.
  • De energiebelasting op gas gaat van €0,7268 naar €0,7457 per m3, inclusief btw.
  • Voor het transport van stroom betaal je gemiddeld 89 euro per jaar meer, voor gas 52 euro. Dit is een eerste schatting van de ACM. Het besluit over de nettarieven voor 2027 neemt de ACM in november 2026.

De Tweede Kamer nam het Belastingplan 2027 aan op 12 november 2026, met 76 stemmen voor en 74 tegen. De Eerste Kamer stemt er naar verwachting half december over. Pas daarna zijn de bedragen definitief. Meer hierover bij energiebelasting 2027.

Wat is het verschil met variabel en dynamisch?

  • Vast. Je prijs staat vast tot de einddatum. Wordt energie goedkoper, dan profiteer je daar niet van. Zeg je eerder op, dan betaal je waarschijnlijk een opzegvergoeding.
  • Variabel. De leverancier mag de prijs aanpassen. Veel leveranciers doen dat rond 1 januari en 1 juli. Overstappen kan zonder opzegvergoeding.
  • Dynamisch. De stroomprijs verandert per kwartier, uur of dag, de gasprijs per dag. Dat kan voordelig zijn, maar je kunt ook meer gaan betalen. Ook hier geen opzegvergoeding. Meer bij dynamisch contract.

Zo staat het bij ACM ConsuWijzer, tips bij het kiezen van een energieleverancier, bijgewerkt op 28 juli 2026.

Verandert de prijs van je variabele contract, dan hoor je dat minstens een maand van tevoren. Zo staat het bij Milieu Centraal, energiecontracten: welke zijn er?, bijgewerkt op 12 november 2026.

Wat kosten vast en variabel?

Vast is niet altijd duurder dan variabel. Welk contract goedkoper is, verschilt per leverancier. Dit zijn de stroomprijzen op de dag dat we nakeken, voor 1 jaar vast en voor variabel. Je ziet de leveranciers waarvan we allebei de prijzen van 2026 op hun eigen site vonden. Meestal zijn het de prijzen van het modelcontract:

Leverancier1 jaar vast, per kWhVariabel, per kWhNagekeken op
Budget Thuis€0,353€0,32920 november 2026
Coolblue Energie€0,331€0,42218 november 2026
DELTA Energie€0,348€0,29820 november 2026
Eneco€0,334€0,40119 november 2026
Innova Energie€0,357€0,31917 november 2026
Oxxio€0,312€0,3917 november 2026

Bron: de modelcontracten en tariefbladen op de eigen site van de leveranciers. Klik op een leverancier voor de bron. De prijzen zijn inclusief energiebelasting 2026 en btw, zonder vaste kosten per maand. Volgens Milieu Centraal is een modelcontract meestal niet het goedkoopste aanbod, maar je kunt het wel goed vergelijken. Wat je met zonnepanelen netto betaalt, met de terugleverkosten erbij, zie je bij het beste energiecontract met zonnepanelen.

Een prijs voor 3 jaar vast vonden we alleen bij DELTA Energie: €0,28 per kWh, uit een prijsblad van 16 september 2026. De prijs voor 1 jaar vast komt uit een prijsblad van 19 november 2026. Een vaste prijs geldt voor contracten die je op die dag afsluit. Prijsbladen van verschillende dagen vergelijken we daarom niet met elkaar.

Nu vastzetten of wachten?

Dat weet niemand zeker. Een vast contract is een keuze voor zekerheid, geen gok op de laagste prijs. Wat wel bekend is:

  • In september en oktober 2026 waren de groothandelsprijzen van gas en stroom hoger dan eerder dit jaar. Wat dat voor de tarieven betekent en wat wij verwachten, staat bij stroom- en gastarieven. Dat is een verwachting, geen zekerheid.
  • Een vast contract dat je nu afsluit, rekent vanaf 1 januari 2027 met de nieuwe energiebelasting. Dat geldt voor elk contract, vast of niet.
  • Hoe langer je vastzit, hoe hoger een opzegvergoeding kan worden als de prijzen dalen en je toch weg wilt. De ACM waarschuwt daarvoor: de vergoeding kan hoog zijn bij een groot prijsverschil en als je nog veel energie zou afnemen. Zo staat het bij ACM, nieuwe regels opzegvergoedingen vaste energiecontracten, gepubliceerd op 15 mei 2023.

Wanneer past 1 jaar en wanneer 3 jaar?

1 jaar vast past bij je als:

  • je binnen een paar jaar gaat verhuizen of samenwonen. Ook dan kan een opzegvergoeding gelden;
  • je zonnepanelen, een warmtepomp of een thuisbatterij overweegt. Dan verandert je verbruik, en wil je misschien een ander soort contract;
  • je ieder jaar opnieuw wilt kijken wat het beste aanbod is.

3 jaar vast past bij je als:

  • je zeker wilt weten wat je de komende jaren per kWh en per m3 betaalt;
  • je niet van plan bent te verhuizen of je huis flink te verbouwen;
  • je het niet erg vindt dat je niet profiteert als de prijzen dalen.

Variabel of dynamisch past bij je als:

  • je vrij wilt zijn om elke maand over te stappen;
  • je prijsschommelingen kunt opvangen. Bij dynamisch helpt het als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren.

Heb je zonnepanelen? Kijk dan ook naar wat je vanaf 2027 overhoudt voor teruggeleverde stroom: de vergoeding min de terugleverkosten. Ook die verschillen per leverancier. Zie terugleverkosten per leverancier.

Loopt je vaste contract af? Zet de gratis contractwekker, dan krijg je ongeveer 8 weken van tevoren een seintje. Wil je eerder weg, lees dan eerst energiecontract opzeggen. Twijfel je welk soort contract bij je past? Doe de contractcheck.

Vergelijk de prijzen op jouw adres

Onze top 5's

Uit onze eigen vergelijkingen: wat hierbij past, met onze nummer 1.

Koop je iets via een link naar een winkel, dan krijgt Zonnesom een kleine commissie. Jij betaalt niets extra en onze keuze verandert er niet door.

Veelgestelde vragen

Is een vast contract voor 3 jaar slim?

Alleen als je zekerheid belangrijker vindt dan de laagste prijs, en je de komende 3 jaar niet verhuist. Dalen de prijzen, dan profiteer je niet. Wil je dan toch weg, dan kan de opzegvergoeding hoog zijn.

Mag mijn leverancier de prijs van een vast contract veranderen?

De leveringsprijs niet: die staat vast tot de einddatum. De energiebelasting en de netbeheerkosten kunnen wel veranderen, meestal op 1 januari.

Wat gebeurt er als mijn vaste contract afloopt?

Daarna kun je elke maand opzeggen. Kijk goed wat je leverancier je aanbiedt, en vergelijk het met andere leveranciers voordat je verlengt.

Is vast altijd duurder dan variabel?

Nee. Bij een deel van de leveranciers is 1 jaar vast nu goedkoper dan hun variabele contract, bij andere juist duurder. Kijk dus naar de prijzen van dit moment.

Betaal ik met een vast contract in 2027 meer energiebelasting?

Op stroom iets minder, op gas iets meer. Dat geldt voor elk contract, ook voor een vast contract. Daarnaast gaan de netbeheerkosten omhoog.

Betaal je niet te veel voor je stroom?

Vergelijk de actuele prijzen van de grote leveranciers op jouw adres. Gratis en zonder account.

Gratis en zonder account. Stap je via ons over, dan krijgen wij een vergoeding van de leverancier. Jij betaalt niets extra. Zo verdienen wij

Zelf uitrekenen

Bronnen (3)

De cijfers in dit artikel komen uit deze bronnen en uit ons eigen rekenmodel.

  1. Milieu Centraal, energiecontracten: welke zijn er?
  2. ACM ConsuWijzer, tips bij het kiezen van een energieleverancier
  3. ACM, nieuwe regels opzegvergoedingen vaste energiecontracten

Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.

Lees ook

Alles over gas en elektriciteit →