Energiecontract 1 of 3 jaar vast, of variabel
Zelf doorgerekend met ons eigen rekenmodel Onafhankelijk Met bronnen
Hieronder lees je wat er wel en niet vaststaat, wat vast en variabel kosten bij dezelfde leverancier, en wanneer 1 jaar of 3 jaar beter past.
Alles wat je moet weten
Wat staat er vast bij een vast contract?
Bij een vast contract betaal je een vaste prijs per kWh stroom en per m3 gas, voor 1, 2 of 3 jaar. De energiebelasting en de vaste kosten van de netbeheerder kunnen tussendoor wel veranderen. Na de einddatum kun je elke maand opzeggen. Zo staat het bij Milieu Centraal, energiecontracten: welke zijn er?, bijgewerkt op 12 november 2026.
Op 1 januari 2027 verandert dat ook voor wie een vast contract heeft:Op 1 januari 2027 veranderde dat ook voor wie een vast contract had:
- De energiebelasting op stroom gaatging van €0,11085 naar €0,1065 per kWh, inclusief btw.
- De energiebelasting op gas gaatging van €0,7268 naar €0,7457 per m3, inclusief btw.
- Voor het transport van stroom betaal jebetaal je sinds dan gemiddeld 89 euro per jaar meer, voor gas 52 euro. Dit is een eerste schatting van de ACM. Het besluit over de nettarieven voor 2027 neemt de ACM in november 2026.
De Tweede Kamer nam het Belastingplan 2027 aan op 12 november 2026, met 76 stemmen voor en 74 tegen. De Eerste Kamer stemt er naar verwachting half december over. Pas daarna zijn de bedragen definitief. Meer hierover bij energiebelasting 2027.
Wat is het verschil met variabel en dynamisch?
- Vast. Je prijs staat vast tot de einddatum. Wordt energie goedkoper, dan profiteer je daar niet van. Zeg je eerder op, dan betaal je waarschijnlijk een opzegvergoeding.
- Variabel. De leverancier mag de prijs aanpassen. Veel leveranciers doen dat rond 1 januari en 1 juli. Overstappen kan zonder opzegvergoeding.
- Dynamisch. De stroomprijs verandert per kwartier, uur of dag, de gasprijs per dag. Dat kan voordelig zijn, maar je kunt ook meer gaan betalen. Ook hier geen opzegvergoeding. Meer bij dynamisch contract.
Zo staat het bij ACM ConsuWijzer, tips bij het kiezen van een energieleverancier, bijgewerkt op 28 juli 2026.
Verandert de prijs van je variabele contract, dan hoor je dat minstens een maand van tevoren. Zo staat het bij Milieu Centraal, energiecontracten: welke zijn er?, bijgewerkt op 12 november 2026.
Wat kosten vast en variabel?
Vast is niet altijd duurder dan variabel. Welk contract goedkoper is, verschilt per leverancier. Dit zijn de stroomprijzen op de dag dat we nakeken, voor 1 jaar vast en voor variabel. Je ziet de leveranciers waarvan we allebei de prijzen van 2026 op hun eigen site vonden.Dit waren de stroomprijzen eind 2026 voor 1 jaar vast en voor variabel, nog met de energiebelasting van 2026. De prijzen van 2027 zetten we hier zodra we ze hebben nagekeken. Meestal zijn het de prijzen van het modelcontract:
| Leverancier | 1 jaar vast, per kWh | Variabel, per kWh | Nagekeken op |
|---|---|---|---|
| Budget Thuis | €0,353 | €0,329 | 20 november 2026 |
| Coolblue Energie | €0,331 | €0,422 | 18 november 2026 |
| DELTA Energie | €0,348 | €0,298 | 20 november 2026 |
| Eneco | €0,334 | €0,401 | 19 november 2026 |
| Innova Energie | €0,357 | €0,319 | 17 november 2026 |
| Oxxio | €0,312 | €0,39 | 17 november 2026 |
Bron: de modelcontracten en tariefbladen op de eigen site van de leveranciers. Klik op een leverancier voor de bron. De prijzen zijn inclusief energiebelasting 2026 en btw, zonder vaste kosten per maand. Volgens Milieu Centraal is een modelcontract meestal niet het goedkoopste aanbod, maar je kunt het wel goed vergelijken. Wat je met zonnepanelen netto betaalt, met de terugleverkosten erbij, zie je bij het beste energiecontract met zonnepanelen.
Een prijs voor 3 jaar vast vonden we alleen bij DELTA Energie: €0,28 per kWh, uit een prijsblad van 16 september 2026. De prijs voor 1 jaar vast komt uit een prijsblad van 19 november 2026. Een vaste prijs geldt voor contracten die je op die dag afsluit. Prijsbladen van verschillende dagen vergelijken we daarom niet met elkaar.
Nu vastzetten of wachten?
Dat weet niemand zeker. Een vast contract is een keuze voor zekerheid, geen gok op de laagste prijs. Wat wel bekend is:
- In september en oktober 2026 waren de groothandelsprijzen van gas en stroom hoger dan eerder dit jaar. Wat dat voor de tarieven betekent en wat wij verwachten, staat bij stroom- en gastarieven. Dat is een verwachting, geen zekerheid.
- Een vast contract dat je nu afsluit, rekent vanaf 1 januari 2027 met de nieuwe energiebelasting. Dat geldt voor elk contract, vast of niet.Sinds 1 januari 2027 rekent elk contract met de nieuwe energiebelasting, vast of niet.
- Hoe langer je vastzit, hoe hoger een opzegvergoeding kan worden als de prijzen dalen en je toch weg wilt. De ACM waarschuwt daarvoor: de vergoeding kan hoog zijn bij een groot prijsverschil en als je nog veel energie zou afnemen. Zo staat het bij ACM, nieuwe regels opzegvergoedingen vaste energiecontracten, gepubliceerd op 15 mei 2023.
Wanneer past 1 jaar en wanneer 3 jaar?
1 jaar vast past bij je als:
- je binnen een paar jaar gaat verhuizen of samenwonen. Ook dan kan een opzegvergoeding gelden;
- je zonnepanelen, een warmtepomp of een thuisbatterij overweegt. Dan verandert je verbruik, en wil je misschien een ander soort contract;
- je ieder jaar opnieuw wilt kijken wat het beste aanbod is.
3 jaar vast past bij je als:
- je zeker wilt weten wat je de komende jaren per kWh en per m3 betaalt;
- je niet van plan bent te verhuizen of je huis flink te verbouwen;
- je het niet erg vindt dat je niet profiteert als de prijzen dalen.
Variabel of dynamisch past bij je als:
- je vrij wilt zijn om elke maand over te stappen;
- je prijsschommelingen kunt opvangen. Bij dynamisch helpt het als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren.
Heb je zonnepanelen? Kijk dan ook naar wat je vanaf 2027 overhoudt voor teruggeleverde stroom: de vergoeding min de terugleverkosten. Ook die verschillen per leverancier. Zie terugleverkosten per leverancier.
Loopt je vaste contract af? Zet de gratis contractwekker, dan krijg je ongeveer 8 weken van tevoren een seintje. Wil je eerder weg, lees dan eerst energiecontract opzeggen. Twijfel je welk soort contract bij je past? Doe de contractcheck.
Onze top 5's
Uit onze eigen vergelijkingen: wat hierbij past, met onze nummer 1.
Onze nummer 1: HomeWizard Wi-Fi P1 Meter
Zie live wat je huis verbruikt en wat je teruglevert. Je sluit hem aan op de P1-poort van je slimme meter.
Slimme stekker met energiemeter
Onze nummer 1: TP-Link Tapo P110M
Meet wat een apparaat gebruikt en zet het vanzelf aan als de zon schijnt of uit als je het niet gebruikt.
Smart home hub om energie te besparen
Onze nummer 1: Homey Pro (2026)
Laat apparaten vanzelf aangaan als je zonnepanelen stroom over hebben, of in de goedkoopste uren.
Koop je iets via een link naar een winkel, dan krijgt Zonnesom een kleine commissie. Jij betaalt niets extra en onze keuze verandert er niet door.
Veelgestelde vragen
Is een vast contract voor 3 jaar slim?
Alleen als je zekerheid belangrijker vindt dan de laagste prijs, en je de komende 3 jaar niet verhuist. Dalen de prijzen, dan profiteer je niet. Wil je dan toch weg, dan kan de opzegvergoeding hoog zijn.
Mag mijn leverancier de prijs van een vast contract veranderen?
De leveringsprijs niet: die staat vast tot de einddatum. De energiebelasting en de netbeheerkosten kunnen wel veranderen, meestal op 1 januari.
Wat gebeurt er als mijn vaste contract afloopt?
Daarna kun je elke maand opzeggen. Kijk goed wat je leverancier je aanbiedt, en vergelijk het met andere leveranciers voordat je verlengt.
Is vast altijd duurder dan variabel?
Nee. Bij een deel van de leveranciers iswas 1 jaar vast nueind 2026 goedkoper dan hun variabele contract, bij andere juist duurder. Kijk dus naar de prijzen van dit moment.
Betaal ik met een vast contract in 2027 meer energiebelasting?
Op stroom iets minder, op gas iets meer. Dat geldt voor elk contract, ook voor een vast contract. Daarnaast gaan de netbeheerkosten omhoog.
Betaal je niet te veel voor je stroom?
Vergelijk de actuele prijzen van de grote leveranciers op jouw adres. Gratis en zonder account.
Gratis en zonder account. Stap je via ons over, dan krijgen wij een vergoeding van de leverancier. Jij betaalt niets extra. Zo verdienen wij
Zelf uitrekenen
- ContractcheckPast een vast of een dynamisch contract beter bij jou?
- Terugleverkosten-indexWat elke leverancier rekent voor stroom die je teruglevert.
- ContractwekkerEen gratis mail voordat je contract afloopt.
Bronnen (3)
De cijfers in dit artikel komen uit deze bronnen en uit ons eigen rekenmodel.
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.
Lees ook
Voordeel: tot 285 euro per jaar
Onderzoek en eigen berekeningen
Wat levert een dynamisch contract op?
Besparing als je een elektrische auto slim laadt op goedkope uren.
Einde salderen en kosten
Energiecontract opzeggen
Voordeel: 575 tot 750 euro per jaar
Verduurzamen
Je energierekening in 2030: drie scenario's
Minder voor stroom en gas met gratis en kleine stappen, voor een gewoon huis met zonnepanelen.
Extra kosten: 11 tot 163 euro per jaar
Einde salderen en kosten
Netbeheerkosten in 2027 per netbeheerder
Meer aan netbeheer voor stroom en gas samen in 2027, afhankelijk van je netbeheerder (voorstellen van 7 oktober 2026).
Einde salderen en kosten
Vanaf 2029 betaal je je netkosten per kWh en per uur
Voordeel: 235 tot 325 euro per jaar
Einde salderen en kosten
Checklist einde salderen
Met de gratis stappen, voor een gezin met 10 panelen.






