Bespaar je met een energiescherm of een slimme thermostaat?
Laatst bijgewerkt:
Kort antwoord: ja, als je het goed aanpakt. Een eenvoudig scherm in huis dat je verbruik laat zien, leverde in een Nederlandse proef met loting 6,9% minder gas en 2,2% minder stroom op. Voor een gemiddelde hoekwoning is dat ongeveer 125 euro per jaar. Een app die je zelf moet openen, leverde in twee Nederlandse proeven niets meetbaars op. Een slimme thermostaat bespaart vooral als je nu nog met de hand stookt: ongeveer 5 tot 6% gas.
Wat het onderzoek zegt over inzicht in je verbruik
| Onderzoek | Wat ze deden | Uitkomst |
|---|---|---|
| Vringer, Boomsma en Van Soest, PBL (2021) | Bijna 1.000 huishoudens, door loting verdeeld, 7 tot 18 maanden gemeten | Scherm in huis: 6,9% minder gas, 2,2% minder stroom. App of e-mail: geen meetbare besparing |
| Geelen e.a., Enexis en TU Delft (2019) | 519 huishoudens, 16 maanden | Een app gaf geen meetbare besparing |
| RVO, Monitor slimme meters (2014) | Ongeveer 670 huishoudens tegenover een controlegroep | Alleen slimme meter en verbruiksoverzicht: 0,9% minder gas |
| Karlin, Zinger en Ford, Psychological Bulletin (2015) | Meta-analyse van 42 studies, ruim 256.000 deelnemers | Feedback werkt, het best als hij maanden doorloopt en met een doel |
| Van Dam, Bakker en Van Hal (2010) | 54 Nederlandse huishoudens met een energiemonitor | 7,8% minder stroom na 4 maanden, 1,9% na 15 maanden |
| Allcott en Rogers, American Economic Review (2014) | Grote proef met verbruiksrapporten | Blijft de feedback komen, dan blijft het effect. Stopt hij, dan neemt het elk jaar 10 tot 20% af |
Wat dat betekent: inzicht werkt als je het vanzelf ziet. Een scherm in de woonkamer of keuken werkt, een app die je moet opzoeken meestal niet. En het effect blijft alleen als het een gewoonte wordt.
Bronnen: PBL, Energieverbruiksmanagers in Nederland, 2021. Geelen e.a., The use of apps to promote energy saving, Energy Efficiency, 2019. RVO, Monitor Energiebesparing Slimme Meters, 2014. Karlin, Zinger en Ford, The Effects of Feedback on Energy Conservation: A Meta-Analysis, 2015. Van Dam, Bakker en Van Hal, Home energy monitors: impact over the medium-term, 2010. Allcott en Rogers, The Short-Run and Long-Run Effects of Behavioral Interventions, 2014
Wat het onderzoek zegt over thermostaten
| Onderzoek | Vergelijking | Uitkomst |
|---|---|---|
| Cadmus voor energiebedrijven in Indiana (2016) | Slimme thermostaat tegenover handbediend | Ongeveer 13% minder stookgas. Een gewone programmeerbare thermostaat 5 tot 8% |
| ECN (2017) | Nederlandse rekenwaarde, op basis van een studie van de fabrikant van Toon | 5 tot 6% minder gas |
| Brandon e.a., NBER (2022) | Slimme thermostaat tegenover een gewone klokthermostaat, met loting | Geen meetbaar verschil |
| Lomas e.a., Energy and Buildings (2022) | Regeling per kamer (slimme radiatorknoppen), 68 woningen | Gemiddeld 3,5% minder gas, met grote verschillen per huis |
Wat dat betekent: het programma bespaart, niet het woord slim. Stook je nu met de hand, dan levert een thermostaat met een vast programma veel op, en een slimme thermostaat helpt om het vol te houden. Heb je al een klokthermostaat die goed is ingesteld, dan scheelt een slimme thermostaat weinig. Dan zit de winst in comfort en gemak.
Bronnen: Aarish en Jones, Smart Thermostats and the Triple Bottom Line, ACEEE, 2016. ECN, Besparingseffecten van slimme meters met feedbacksystemen en slimme thermostaten, 2017. Brandon e.a., The Human Perils of Scaling Smart Technologies, NBER, 2022. Lomas e.a., Energy savings from domestic zonal heating controls, 2022
Onze berekening voor een hoekwoning
We namen een hoekwoning met 1.190 m³ gas en 2.410 kWh stroom per jaar (CBS), met 1,37 euro per m³ gas en 26 cent per kWh.
| Wat je doet | Minder gas | Minder stroom | Besparing per jaar |
|---|---|---|---|
| Een scherm in huis dat je verbruik toont | 82 m³ | 53 kWh | ongeveer 125 euro |
| Goede feedback, effect op lange termijn (Brits onderzoek) | 18 m³ | 55 kWh | ongeveer 40 euro |
| Alleen een slimme meter en een overzicht | 11 m³ | 14 kWh | ongeveer 20 euro |
| Alleen een app | - | - | niet meetbaar |
| Slimme thermostaat, als je nu met de hand stookt | 65 m³ | - | ongeveer 90 euro |
| Regeling per kamer met slimme radiatorknoppen | 42 m³ | - | ongeveer 55 euro |
Zo haal je het meeste eruit
- Zet je verbruik in beeld. Een P1 meter met een scherm in de woonkamer of keuken werkt beter dan alleen een app. Kijk er elke dag even naar.
- Stel een programma in. 19 graden als je thuis bent, 15 graden 's nachts. Een slimme thermostaat maakt het makkelijk om dat vol te houden, ook als je plannen veranderen.
- Verwarm alleen de kamers die je gebruikt. Slimme radiatorknoppen helpen daarbij, vooral in huizen met veel kamers.
- Maak er een gewoonte van. Het effect verdwijnt als je er niet meer naar kijkt. Een doel helpt, bijvoorbeeld 10% minder dan vorig jaar.
In je gratis rapport staat welke slimme spullen bij jouw huis passen, en wat de thermostaat jou oplevert.
Hoe we rekenden
- Gas 1.190 m³ en stroom 2.410 kWh: CBS StatLine 85140NED, hoekwoning en huishouden van 2 personen.
- Gasprijs 1,37 euro per m³ (Milieu Centraal), stroomprijs 26 cent per kWh.
- Percentages: PBL 2021, RVO 2014, het Britse Smart Metering Early Learning Project (2015, 1,5% gas en 2,3% stroom), ECN 2017 (5,5% gas), Lomas e.a. 2022 (3,5% gas).
- De besparingen mag je niet zomaar optellen. Afgerond op 5 euro.
Reken het uit voor jouw huis
Zie in 1 minuut wat het einde van salderen jou kost en welke stap het meeste oplevert.
Gebruikte bronnen (10)
- PBL, Energieverbruiksmanagers in Nederland
- Geelen e.a., The use of apps to promote energy saving, Energy Efficiency
- RVO, Monitor Energiebesparing Slimme Meters
- Karlin, Zinger en Ford, The Effects of Feedback on Energy Conservation: A Meta-Analysis
- Van Dam, Bakker en Van Hal, Home energy monitors: impact over the medium-term
- Allcott en Rogers, The Short-Run and Long-Run Effects of Behavioral Interventions
- Aarish en Jones, Smart Thermostats and the Triple Bottom Line, ACEEE
- ECN, Besparingseffecten van slimme meters met feedbacksystemen en slimme thermostaten
- Brandon e.a., The Human Perils of Scaling Smart Technologies, NBER
- Lomas e.a., Energy savings from domestic zonal heating controls
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.