Zonnepanelen op oost en west: slimmer na 2027?

Laatst bijgewerkt:

Kort antwoord: panelen op het zuiden maken de meeste stroom. 10 panelen op oost en west maken in onze berekening ongeveer 20% minder stroom dan op een schuin dak op het zuiden. Maar ze maken die stroom meer in de ochtend en de avond, als je thuis bent. Je gebruikt er daardoor meer van zelf: 38% tegen 26%. Vanaf 2027 telt vooral die stroom die je zelf gebruikt. Dan levert oost en west ongeveer 380 euro per jaar op, en zuid ongeveer 345 euro.

Opwek, eigen verbruik en opbrengst per dak

We rekenden uur voor uur met het rekenmodel van Zonnesom. Het voorbeeld: 10 panelen van 435 Wp, een huis in De Bilt met 3.500 kWh stroomverbruik per jaar, 3 bewoners die vooral 's avonds en in het weekend thuis zijn. Geen elektrische auto, warmtepomp of batterij.

DakOpwek per jaarZelf gebruiktTeruggeleverdVoordeel per jaar vanaf 2027Terugverdientijd
Zuid, 35°4.450 kWh1.180 kWh (26%)3.280 kWhongeveer 345 euro11 jaar
Zuidwest, 35°4.180 kWh1.210 kWh (29%)2.970 kWhongeveer 350 euro10,8 jaar
Alleen oost, 35°3.560 kWh1.020 kWh (29%)2.540 kWhongeveer 295 euro12,8 jaar
Alleen west, 35°3.520 kWh1.220 kWh (35%)2.300 kWhongeveer 345 euro11 jaar
Oost en west, 35° (5 + 5 panelen)3.540 kWh1.350 kWh (38%)2.180 kWhongeveer 380 euro10 jaar
Zuid, plat dak 10°4.040 kWh1.140 kWh (28%)2.910 kWhongeveer 330 euro11,5 jaar
Oost en west, plat dak 10°3.700 kWh1.360 kWh (37%)2.340 kWhongeveer 380 euro9,9 jaar

Voor elk dak rekenen we met 3.800 euro voor 10 panelen inclusief installatie, de prijs van Milieu Centraal.

Wat valt op:

  • Zuid maakt de meeste stroom, maar je levert het meeste terug. Ongeveer driekwart gaat het net op. Vanaf 2027 houd je daar netto maar ongeveer 1,25 cent per kWh aan over.
  • Oost en west samen doen het het best. Je maakt ruim 900 kWh minder stroom dan op zuid, maar je gebruikt zelf 170 kWh meer. Elke kWh die je zelf gebruikt, scheelt 26 cent. Dat weegt na 2027 zwaarder dan de extra opwek.
  • West alleen is ongeveer even goed als zuid. West maakt 21% minder stroom, maar veel meer aan het eind van de middag en in de avond. Dat past bij een huis waar 's avonds gekookt wordt.
  • Oost alleen past minder goed in dit voorbeeld. Oost maakt zijn stroom vooral in de ochtend. Ben je doordeweeks overdag weg, dan levert je veel terug. Ben je 's ochtends wel thuis, dan wordt oost beter.
  • Op een plat dak is het verschil met zuid kleiner. Panelen plat op het zuiden maken 9% meer dan plat op oost en west. Milieu Centraal noemt ook ongeveer 10% minder opbrengst voor oost en west op een plat dak. Op een schuin dak is het verschil met zuid groter, ongeveer 20%.

Tot en met 2026 maakt de richting weinig uit, omdat je teruggeleverde stroom nog mag wegstrepen. In ons voorbeeld bespaart elk dak dit jaar ongeveer 910 tot 920 euro. Lees meer over wat het einde van salderen betekent.

Bronnen: eigen berekening met het uurmodel van Zonnesom, 6 oktober 2026, met zon per uur uit PVGIS van de Europese Commissie. Milieu Centraal, hoe geschikt is je dak, geopend 6 oktober 2026. Milieu Centraal, kosten en opbrengst zonnepanelen, 10 september 2026

Wanneer maken de panelen stroom?

Dit is het grote verschil. Panelen op het zuiden maken een hoge piek rond het middaguur. Panelen op oost en west maken een lagere, bredere curve: eerder op de ochtend en langer door in de avond.

DakVoor 10 uur10 tot 15 uurNa 15 uurWaarvan na 17 uur
Zuid, 35°10%62%28%10%
Alleen oost, 35°31%58%11%2%
Alleen west, 35°1%43%56%29%
Oost en west, 35°16%51%33%16%

Deel van de opwek per jaar, in kloktijd.

Op een gemiddelde dag in juni ziet dat er zo uit, in kWh per uur voor 10 panelen:

UurZuid, 35°Oost en west, 35°
6 tot 7 uur0,20,4
8 tot 9 uur0,80,8
13 tot 14 uur (piek)2,11,7
18 tot 19 uur0,90,9
20 tot 21 uur0,20,4
21 tot 22 uur0,00,3
Hele dag18,417,4

Rond het middaguur maakt zuid veel meer stroom dan je huis dan gebruikt. Die stroom gaat het net op. Oost en west maken op dat moment minder, maar vroeg in de ochtend en laat in de avond juist meer. Dan staan de waterkoker, de kookplaat en de tv aan.

Een lagere piek heeft nog een voordeel: er gaat minder tegelijk het net op. Dat helpt bij negatieve stroomprijzen en bij terugleverkosten die per kWh worden gerekend.

Wat als je verbruik anders is?

Het voordeel van oost en west hangt af van wanneer jij stroom gebruikt.

SituatieZuid, 35°Alleen west, 35°Oost en west, 35°Oost en west, plat dak
Vooral 's avonds en in het weekend thuis345 euro, 11 jaar345 euro, 11 jaar380 euro, 10 jaar380 euro, 9,9 jaar
Elke dag iemand thuis, bijvoorbeeld thuiswerken385 euro, 9,9 jaar370 euro, 10,2 jaar405 euro, 9,4 jaar410 euro, 9,3 jaar

Voordeel per jaar vanaf 2027 en terugverdientijd, 10 panelen.

Ben je overdag thuis, dan gebruik je ook bij zuid meer zelf. Oost en west blijven dan nog steeds ongeveer 20 euro per jaar voor.

Wat als je terugleververgoeding hoger of lager is?

De uitkomst hangt ook af van wat je netto krijgt voor teruggeleverde stroom. Dat is de vergoeding van je leverancier min de terugleverkosten.

Netto vergoeding per kWhZuid, 35°Oost en west, 35°Oost en west, plat dak
0 cent305 euro, 12,4 jaar350 euro, 10,8 jaar355 euro, 10,8 jaar
1,25 cent (onze verwachting)345 euro, 11 jaar380 euro, 10 jaar380 euro, 9,9 jaar
6 cent500 euro, 7,6 jaar485 euro, 7,9 jaar495 euro, 7,7 jaar

Eerlijk is eerlijk: krijg je netto 6 cent of meer, dan wint zuid weer een beetje. Dan is de extra stroom die je teruglevert genoeg waard. Bij de vergoedingen die we nu bij de meeste leveranciers zien, is oost en west de betere keuze. Lees ook de minimale terugleververgoeding.

Plat dak: meer panelen op oost en west?

Op een plat dak staan panelen op oost en west als een dakje tegen elkaar. Ze maken minder schaduw op elkaar dan rijen op het zuiden. Daardoor passen er vaak meer op hetzelfde dak, schrijft Milieu Centraal. Helpen extra panelen ook na 2027?

Oost en west, plat dakOpwek per jaarZelf gebruiktVoordeel per jaar vanaf 2027PrijsTerugverdientijd
10 panelen3.700 kWh1.360 kWh (37%)ongeveer 380 euro3.800 euro9,9 jaar
12 panelen4.440 kWh1.430 kWh (32%)ongeveer 410 euroongeveer 4.550 euro11,1 jaar
14 panelen5.180 kWh1.490 kWh (29%)ongeveer 435 euroongeveer 5.300 euro12,2 jaar

Meer panelen leveren nog iets extra op, maar per paneel steeds minder. Met 12 panelen op oost en west maak je evenveel stroom als 10 panelen op het zuiden, en je bespaart ongeveer 60 euro per jaar meer. Kies het aantal vooral bij je verbruik, ook over een paar jaar. Neem je een elektrische auto of warmtepomp, dan zijn extra panelen wel nuttig. Zie zonnepanelen kiezen en laden op zonnestroom.

En met een thuisbatterij?

Een thuisbatterij slaat je overschot van de middag op voor de avond. Dan maakt het minder uit wanneer je panelen stroom maken. Bij zuid is het overschot groter, dus daar haalt een batterij meer uit.

Dak, 10 panelenVoordeel panelenExtra met batterij van 5 kWhSamen per jaarSamen te betalen
Zuid, 35°ongeveer 345 euroongeveer 225 euro (1.160 kWh opgeslagen)ongeveer 570 euroongeveer 7.550 euro
Oost en west, 35°ongeveer 380 euroongeveer 145 euro (760 kWh opgeslagen)ongeveer 525 euroongeveer 7.550 euro

Wil je een batterij, dan is zuid weer de sterkste richting. Een batterij past goed bij een huis met veel overschot op de middag en veel verbruik in de avond. Oost en west zijn juist slim als je zonder batterij zoveel mogelijk zelf wilt gebruiken. Lees meer in thuisbatterij en wat een thuisbatterij echt oplevert.

Lees welke thuisbatterij bij je past

Wat betekent dit voor jou?

  • Heb je een schuin dak op het zuiden? Leg je panelen daar. Je verdient ze ook na 2027 terug, in ons voorbeeld in ongeveer 11 jaar. Gebruik meer zelf door apparaten overdag te laten draaien. Zie eigen verbruik verhogen.
  • Heb je een zadeldak op oost en west? Dan is dat na 2027 geen nadeel meer. Leg panelen op beide kanten. In ons voorbeeld is dat de snelste terugverdientijd van alle schuine daken.
  • Heb je een plat dak? Kies oost en west, tenzij je ook een batterij neemt of een hoge terugleververgoeding hebt.
  • Kun je maar één kant gebruiken? West past bij de meeste huishoudens beter dan oost. Ben je 's ochtends veel thuis, dan kan oost ook goed uitpakken.

Wil je weten wat dit voor jouw dak en jouw verbruik betekent? In het gratis rapport rekenen we uur voor uur met jouw adres, je dakvlakken en je verbruik.

Maak je gratis rapport

Lees of zonnepanelen na 2027 nog rendabel zijn

Hoe we rekenden

  • Rekenmodel: het uurmodel van Zonnesom, 8.760 uur per jaar. Het is hetzelfde model als in het uitgebreide rapport. Uitleg in hoe we rekenen.
  • Zon: opwek per maand voor De Bilt uit PVGIS 5.3 van de Europese Commissie (database SARAH3, 2005 tot en met 2023, 14% systeemverlies), per dakrichting en helling. Over de dag verdeeld met een zonprofiel dat voor oost 2 uur eerder en voor west 2 uur later ligt dan voor zuid, met wisselend weer per dag. De verdeling over de dag is dus een benadering. Bij oost en west liggen 5 panelen op elke kant.
  • PVGIS geeft voor De Bilt ongeveer 445 kWh per paneel van 435 Wp op het zuiden. Milieu Centraal rekent voorzichtiger met ongeveer 380 kWh. De verschillen tussen de richtingen blijven vergelijkbaar.
  • Huis: 3.500 kWh per jaar, 3 bewoners, overdag thuis op zaterdag en zondag (en in de variant elke dag), verbruik per uur volgens het standaardprofiel van NEDU. Geen elektrische auto, warmtepomp of batterij, geen schaduw.
  • Stroomprijs 26 cent per kWh inclusief belasting (CBS, augustus 2026).
  • Netto terugleververgoeding vanaf 2027: 1,25 cent per kWh, met varianten van 0 en 6 cent (Milieu Centraal en tarieven van leveranciers).
  • Voordeel per jaar vanaf 2027: wat je zonder panelen zou betalen min wat je met panelen betaalt, zonder salderen.
  • Prijs: 3.800 euro voor 10 panelen van 435 Wp inclusief installatie (Milieu Centraal, 10 september 2026). Voor 12 en 14 panelen 0,87 euro per Wp. Terugverdientijd is prijs gedeeld door voordeel per jaar, zonder veroudering van de panelen en zonder vervanging van de omvormer.
  • Thuisbatterij: 5 kWh, rendement 90%, laadt alleen met overschot van de panelen, prijs 3.750 euro inclusief installatie, zoals in het rapport.
  • Bedragen afgerond op 5 euro, kWh op 10. Prijzen en vergoedingen kunnen veranderen.

Liever eerst snel een indruk? Reken in 1 minuut uit wat het einde van salderen jou kost.

Gebruikte bronnen (4)

Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.

Lees ook