Wat is een modulerende thermostaat en wat scheelt het?

Een modulerende thermostaat laat je cv-ketel op een laag pitje branden als er weinig warmte nodig is, in plaats van hem steeds vol aan en weer uit te zetten. Volgens Milieu Centraal scheelt dat zo'n 3% op je stookkosten. In een tussenwoning is dat in onze som 33 euro per jaar.

Bereken het voor jouw huis

Zelf doorgerekend met ons eigen rekenmodel Onafhankelijk Met bronnen

Redactie ZonnesomBijgewerkt 6 min lezen

Hij werkt alleen als je ketel ook kan moduleren. De meeste moderne ketels kunnen dat. Hieronder zie je wat het per type huis oplevert, wat OpenTherm is en hoe je nakijkt of jouw ketel en thermostaat bij elkaar passen.

  • Voordeel3%minder stookkosten dan met een thermostaat die de ketel alleen aan en uit zet (Milieu Centraal)
  • Kostenvanaf 80 eurovoor een modulerende thermostaat, een modulerende klokthermostaat kost zo'n 150 euro (Milieu Centraal)

Alles wat je moet weten

Wat is het verschil met een aan-uitthermostaat?

Een gewone thermostaat zegt tegen de ketel alleen: aan of uit. De ketel brandt dan op vol vermogen tot het in de kamer warm genoeg is, en gaat daarna helemaal uit. Volgens Coolblue zet zo'n thermostaat de ketel aan als het 2 graden te koud is en pas weer uit als het 2 graden te warm is. Daardoor schommelt de temperatuur en werkt de ketel soms heel hard en soms niet.

Een modulerende thermostaat vraagt al om een beetje warmte zodra het iets kouder wordt. De ketel blijft dan rustig op een laag vermogen branden. Volgens de Consumentenbond is dat zuiniger en comfortabeler. Een HR-ketel haalt zijn hoge rendement namelijk niet als hij steeds op vol vermogen brandt.

Aan-uitthermostaatModulerende thermostaat
Wat hij de ketel verteltAlleen aan of uitHoeveel warmte er nodig is
Hoe de ketel brandtVol vermogen, dan uitMeestal op een laag pitje
Temperatuur in huisSchommelt meerGelijkmatiger
GasverbruikHogerZo'n 3% lager (Milieu Centraal)
PrijsVaak al aanwezigVanaf zo'n 80 euro, met klokprogramma zo'n 150 euro
Geschikt voorOudere ketels en stadsverwarmingModerne ketels die kunnen moduleren

Wat bespaar je per type huis?

Milieu Centraal rekent met zo'n 3% van je stookkosten. Dat is het gas voor de verwarming, niet voor koken en warm water. We gingen uit van het gemiddelde gasverbruik per type huis van het CBS (2025). Daarvan gaat 37 m3 naar koken, en van de rest 80% naar verwarming. Dat is dezelfde verdeling als bij gasverbruik per maand. De terugverdientijd rekenen we voor een modulerende klokthermostaat van 150 euro.

Type huisGas per jaarGas voor verwarming3% minderPer jaar bij 1,37 euroPer jaar bij 1,73 euroTerug in (150 euro)
Appartement750 m3570 m317 m323 euro29 euro5 tot 7 jaar
Tussenwoning1.020 m3786 m324 m333 euro42 euro3,5 tot 4,5 jaar
Hoekwoning1.190 m3922 m328 m338 euro48 euro3 tot 4 jaar
Twee-onder-een-kap1.350 m31.050 m332 m344 euro55 euro2,5 tot 3,5 jaar
Vrijstaand1.770 m31.386 m342 m358 euro73 euro2 tot 2,5 jaar

We laten twee gasprijzen zien: 1,37 euro per m3, waar Milieu Centraal mee rekent, en 1,73 euro per m3 voor een nieuw vast contract op 9 november 2026 (Overstappen.nl). Kost je thermostaat 80 euro, dan ben je ongeveer twee keer zo snel terug.

Zo reken je het zelf uit: neem je gasverbruik van de jaarafrekening, haal er 37 m3 af, neem daar 80% van en vermenigvuldig met 0,03 en je gasprijs. Bij 1.200 m3 en 1,50 euro is dat (1.200 − 37) × 0,8 × 0,03 × 1,50 = 42 euro per jaar.

Coolblue noemt een hogere besparing: 70 tot 120 m3 gas per jaar (96 euro tot 165 euro) bij 20 graden in huis, afhankelijk van je woning en je ketel. Huizen die langzaam opwarmen besparen volgens Coolblue meer. Wij rekenen liever voorzichtig met de 3% van Milieu Centraal. Zie het als een ondergrens.

Wat is OpenTherm?

OpenTherm is de taal waarin een modulerende thermostaat en een modulerende ketel met elkaar praten. Het is een open standaard: een OpenTherm-ketel werkt ook met een OpenTherm-thermostaat van een ander merk. Volgens de Consumentenbond ondersteunen bijna alle ketels OpenTherm.

Niet elk merk doet mee. Volgens Coolblue gebruiken Nefit en Vaillant een eigen taal. Een thermostaat van een ander merk past daar niet zomaar op, soms wel met een verloopstuk. Een eigen taal van de ketelfabrikant geeft soms extra's, zoals uitgebreidere foutmeldingen.

Jouw ketelWelke thermostaat
Ketel met OpenTherm-logoElke thermostaat met OpenTherm
Nefit, Bosch of BuderusEen thermostaat die het eigen systeem van die ketels spreekt, of een andere met een adapter
VaillantEen thermostaat van Vaillant zelf, of een andere met een verloopstuk
Oude ketel die alleen aan en uit kan, of stadsverwarmingEen aan-uitthermostaat. Een modulerende thermostaat werkt hier niet

Hoe weet je of je ketel modulerend is?

  1. Kijk op de ketel. Een OpenTherm-ketel herken je aan het OpenTherm-logo. Soms staat dat alleen in de handleiding.
  2. Zoek het type op. Het merk en type staan op een sticker op de ketel. Elke fabrikant heeft op zijn site een overzicht van welke thermostaten passen.
  3. Kijk naar je huidige thermostaat. Lang niet elke klokthermostaat is modulerend, zegt Milieu Centraal. In de handleiding staat of hij moduleert of alleen aan en uit schakelt.
  4. Vraag het bij het onderhoud. De monteur ziet het in één keer. Gaat je thermostaat kapot of krijg je een nieuwe ketel, vraag dan meteen om een modulerende klokthermostaat. Dat adviseert Milieu Centraal ook.

Heb je een moderne ketel met een aan-uitthermostaat en wil je die nog niet vervangen? Laat dan de aanvoertemperatuur van de ketel lager zetten. Volgens de Consumentenbond verklein je zo het nadeel. Meer over zuinig stoken met je ketel lees je bij cv-ketel onderhoud.

Kies je een modulerende of een slimme thermostaat?

Modulerend en slim zijn twee verschillende dingen. Modulerend gaat over hoe de thermostaat met je ketel praat. Slim gaat over de bediening met een app en een thermostaat die vanzelf lager gaat als je weg bent. De meeste slimme thermostaten kunnen ook moduleren, maar niet allemaal. Bij Netatmo moduleert bijvoorbeeld alleen het aparte modulerende model.

  • Stook je al zuinig met vaste tijden? Dan is een modulerende klokthermostaat genoeg. Een slimme thermostaat levert volgens Milieu Centraal dan weinig extra op.
  • Let je nu nog niet op hoe je stookt? Dan kan een slimme thermostaat volgens Milieu Centraal 14% gas voor verwarming schelen. Kies er dan een die ook moduleert.
  • Heb je een (hybride) warmtepomp of komt die eraan? Een thermostaat voor een cv-ketel werkt vaak niet met een warmtepomp. Vraag de installateur welke thermostaat erbij hoort. Lees ook over de hybride warmtepomp.

In onze top 5 slimme thermostaten moduleren alle vijf: vier via OpenTherm en de Bosch EasyControl via het eigen systeem van Nefit, Bosch en Buderus. Per kamer regelen kan met slimme radiatorknoppen. Een gewone thermostaatknop kost volgens Milieu Centraal zo'n 30 euro en scheelt een paar procent. In kamers die je elke dag verwarmt, verdien je hem binnen 2 winters terug.

→ Bekijk hier onze top 5 slimme thermostaten

Wat betekent dit voor jouw huis?

Een modulerende thermostaat is een kleine stap: hij kost weinig en scheelt een paar tientjes per jaar. De thermostaat een graad lager zetten levert meestal meer op, en tocht tegengaan of je radiatoren waterzijdig laten inregelen ook. Wat het meest oplevert, hangt af van je huis.

In de gratis huisanalyse vul je je adres en verbruik in. Je ziet dan wat een slimme of modulerende thermostaat in jouw huis scheelt, naast isoleren, een hybride warmtepomp en andere stappen, in de volgorde die het meest oplevert. Meer kleine stappen met bedragen staan bij kleine maatregelen die direct schelen.

→ Bekijk hier onze top 5 hybride warmtepompen

Onze top 5's

Uit onze eigen vergelijkingen: wat hierbij past, met onze nummer 1.

Koop je iets via een link naar een winkel, dan krijgt Zonnesom een kleine commissie. Jij betaalt niets extra en onze keuze verandert er niet door.

Veelgestelde vragen

Wat is een modulerende thermostaat?

Een thermostaat die je cv-ketel vertelt hoeveel warmte er nodig is, in plaats van hem alleen aan en uit te zetten. De ketel brandt dan meestal op een laag pitje. Dat is zuiniger en de temperatuur in huis blijft gelijkmatiger.

Hoeveel bespaar je met een modulerende thermostaat?

Volgens Milieu Centraal zo'n 3% van je stookkosten. In een tussenwoning is dat ongeveer 24 m3 gas, 33 euro per jaar. In een vrijstaand huis ongeveer 42 m3, 58 euro. Coolblue noemt meer: 70 tot 120 m3 per jaar, 96 euro tot 165 euro, afhankelijk van je woning en je ketel.

Werkt een modulerende thermostaat op elke ketel?

Nee. Je ketel moet zelf kunnen moduleren en dezelfde taal spreken als de thermostaat. Bijna alle moderne ketels kunnen OpenTherm. Nefit en Vaillant gebruiken een eigen taal. Op een oude ketel die alleen aan en uit kan, werkt een modulerende thermostaat niet.

Wat kost een modulerende thermostaat?

Volgens Milieu Centraal vanaf zo'n 80 euro, en een modulerende klokthermostaat zo'n 150 euro. Slimme thermostaten die moduleren zijn duurder. Laat je hem door een installateur ophangen, dan komen daar de arbeidskosten bij.

Kan ik een aan-uitthermostaat op een modulerende ketel aansluiten?

Dat kan, maar de Consumentenbond raadt het af. De ketel brandt dan vaak onnodig op vol vermogen. Houd je toch je oude thermostaat, laat dan de aanvoertemperatuur van de ketel lager zetten.

Wat is het verschil tussen OpenTherm en modulerend?

Modulerend is wat de ketel doet: zachter of harder branden. OpenTherm is de taal waarmee de thermostaat de ketel vertelt hoe hard. Er zijn ook ketels die moduleren met een eigen taal, zoals Nefit en Vaillant.

Zelf uitrekenen

Bronnen (6)

De cijfers in dit artikel komen uit deze bronnen en uit ons eigen rekenmodel.

  1. Consumentenbond, cv-thermostaat kiezen
  2. Coolblue, wat is een modulerende thermostaat
  3. Milieu Centraal, klokthermostaat en radiatorkranen
  4. CBS StatLine 85140NED
  5. Overstappen.nl
  6. Milieu Centraal, slimme thermostaat

Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.

Lees ook

Alles over direct besparen →