Europa vreest nieuwe energiecrisis deze winter, Nederland niet gespaard
De Europese gasprijs is sinds februari met bijna 200 procent gestegen en gasvoorraden slinken sneller dan normaal. Bloomberg waarschuwt voor een nieuwe energiecrisis, met onzekere gevolgen voor de Nederlandse energierekening.

Gasprijs bijna verdrievoudigd sinds februari
De gasprijs in Europa is dit jaar hard gestegen. Volgens een analyse van Bloomberg, overgenomen door ProtoThema, is de gasprijs sinds februari met bijna 200 procent gestegen, tot boven de €100 per megawattuur eind oktober, het hoogste niveau in vier jaar. Ook diesel werd aan de pomp record duur en kerosine bijna twee keer zo duur. Ook de stroomprijs stijgt mee, want gascentrales bepalen vaak de prijs op de elektriciteitsmarkt.
De oorlog rond Iran speelt een grote rol. Sinds het uitbreken van die oorlog is de energie-importrekening van Europa met meer dan €127 miljard gestegen, meldt de Europese Commissie. Spanje gaf sinds maart al €12 miljard uit om de hogere energierekening voor huishoudens en bedrijven te verzachten, in de aanloop naar verkiezingen eind november.
De gevolgen zijn ook merkbaar op de elektriciteitsbeurzen. Door weinig wind schoten de dagprijzen voor stroom in delen van Europa flink omhoog. Gemiddelde day-ahead prijzen kwamen in verschillende landen in Midden- en Oost-Europa boven de €400 per megawattuur uit, meldt Balkan Green Energy News, met avondpieken die het hoogste niveau sinds de energiecrisis van 2022 bereikten.
Lage gasvoorraden en einde van Russisch LNG
De gasvoorraden in Europa staan er zorgelijk voor. Ze liggen ongeveer 15 procentpunt onder het recente gemiddelde en ruim onder het EU-streefdoel van 90 procent vol. In een somber scenario van de Europese netbeheerders voor gas zou Europa de winter kunnen eindigen met voorraden die nog maar 10 procent vol zijn als het kouder wordt dan verwacht, waarbij zelfs dan een pijnlijke verbruiksdaling van 15 procent nodig zou zijn. Duitsland zou zijn voorraden zelfs al in maart kunnen uitputten, meldt de analyse.
Er komt nog een complicerende factor bij. Vanaf 1 januari gaat het volledige verbod op de import van vloeibaar aardgas (LNG) uit Rusland in. Dat laat zien hoe lastig het voor de EU is gebleken om van die ooit grootste gasleverancier af te komen. Europa moet dus op zoek naar vervangend gas, wat de druk op de toch al krappe markt verder kan opvoeren.
Wat betekent dit voor jouw energierekening
Voor Nederlandse huishoudens is nog niet te zeggen hoe hard dit najaar en deze winter in de portemonnee voelen. Energieleveranciers kopen gas en stroom deels van tevoren in, dus een piek op de groothandelsmarkt werkt niet meteen volledig door in je maandbedrag. Toch laat de analyse zien dat de onderliggende risico's dit jaar groter zijn dan in de rustige zomer: lage voorraden, geopolitieke spanningen en het wegvallen van Russisch LNG kunnen samen voor nieuwe prijspieken zorgen, zeker bij aanhoudende kou.
Heb je een variabel of dynamisch energiecontract, dan merk je schommelingen in de groothandelsprijs sneller dan bij een vast contract. Zeker is wel dat energie dit najaar een politiek thema blijft in heel Europa, met protesten tegen hoge rekeningen van Berlijn tot Parijs en Milaan.
Meer nieuws over dit onderwerp
- Uitleg: Je energierekening in 2030: drie scenario's
- Alles over dit onderwerp: Gas en elektriciteit
- Gasprijs in Europa stijgt door kou en lage gasvoorraden (15 november 2026)
- Stroomprijs in Nederland piekt door kou, hoogste sinds eind 2024 (12 november 2026)
- VK schrapt vast bedrag op gasrekening, prijsplafond stijgt toch (3 november 2026)
Bronnen (2)
Redactie Zonnesom, op basis van de genoemde bronnen. Zie je een fout? Laat het ons weten.