Bespaar je met een energiescherm of een slimme thermostaat?
Zelf doorgerekend met ons eigen rekenmodel Onafhankelijk Met bronnen

Veel mensen kopen een slimme meter, een app of een slimme thermostaat in de hoop dat ze daarmee vanzelf besparen. Dat valt tegen als je er niet naar kijkt. Wat wel werkt, is je verbruik in beeld hebben op een plek waar je het elke dag ziet.
In een Nederlandse proef met loting gebruikten huishoudens met een scherm in huis 6,9% minder gas en 2,2% minder stroom. Voor een hoekwoning is dat ongeveer 125 euro per jaar. Huishoudens met alleen een app of e-mail bespaarden niets meetbaars.
Bij de thermostaat telt vooral of je een vast programma gebruikt. Stook je nu met de hand, dan scheelt een slimme thermostaat ongeveer 90 euro per jaar. Heb je al een goed ingestelde klokthermostaat, dan levert een slimme vooral gemak en comfort op.
Hieronder lees je wat de onderzoeken vonden, wat elke aanpak in euro's oplevert en hoe je er het meeste uithaalt.
→ Bekijk hier onze top 5 slimme thermostaten
- Voordeelongeveer 125 europer jaar besparing met een scherm in huis dat je verbruik laat zien
- Voordeelongeveer 90 europer jaar met een slimme thermostaat, als je nu nog met de hand stookt
Alles wat je moet weten
Werkt inzicht in je verbruik?
Ja, maar alleen als je het vanzelf ziet. Een scherm in de woonkamer of keuken werkt, een app die je moet opzoeken meestal niet. En het effect blijft alleen als het een gewoonte wordt. Stopt de feedback, dan neemt het effect elk jaar 10 tot 20% af.
De tabel laat zien wat zes onderzoeken vonden.
| Onderzoek | Wat ze deden | Uitkomst |
|---|---|---|
| Vringer, Boomsma en Van Soest, PBL (2021) | Bijna 1.000 huishoudens, door loting verdeeld, 7 tot 18 maanden gemeten | Scherm in huis: 6,9% minder gas, 2,2% minder stroom. App of e-mail: geen meetbare besparing |
| Geelen e.a., Enexis en TU Delft (2019) | 519 huishoudens, 16 maanden | Een app gaf geen meetbare besparing |
| RVO, Monitor slimme meters (2014) | Ongeveer 670 huishoudens tegenover een controlegroep | Alleen slimme meter en verbruiksoverzicht: 0,9% minder gas |
| Karlin, Zinger en Ford, Psychological Bulletin (2015) | Meta-analyse van 42 studies, ruim 256.000 deelnemers | Feedback werkt, het best als hij maanden doorloopt en je een doel hebt |
| Van Dam, Bakker en Van Hal (2010) | 54 Nederlandse huishoudens met een energiemonitor | 7,8% minder stroom na 4 maanden, 1,9% na 15 maanden |
| Allcott en Rogers, American Economic Review (2014) | Grote proef met verbruiksrapporten | Blijft de feedback komen, dan blijft het effect. Stopt hij, dan neemt het elk jaar 10 tot 20% af |
Wat doet een slimme thermostaat?
Het programma bespaart, niet het woord slim. Stook je nu met de hand, dan levert een thermostaat met een vast programma veel op, en een slimme thermostaat helpt om het vol te houden. Heb je al een klokthermostaat die goed is ingesteld, dan scheelt een slimme thermostaat weinig. Dan zit de winst in comfort en gemak.
In de tabel zie je wat vier onderzoeken vonden.
| Onderzoek | Vergelijking | Uitkomst |
|---|---|---|
| Cadmus voor energiebedrijven in Indiana (2016) | Slimme thermostaat tegenover handbediend | Ongeveer 13% minder stookgas. Een gewone programmeerbare thermostaat 5 tot 8% |
| ECN (2017) | Nederlandse rekenwaarde, op basis van een studie van de fabrikant van Toon | 5 tot 6% minder gas |
| Brandon e.a., NBER (2022) | Slimme thermostaat tegenover een gewone klokthermostaat, met loting | Geen meetbaar verschil |
| Lomas e.a., Energy and Buildings (2022) | Regeling per kamer (slimme radiatorknoppen), 68 woningen | Gemiddeld 3,5% minder gas, met grote verschillen per huis |
Onze berekening voor een hoekwoning
We namen een hoekwoning met 1.190 m³ gas en 2.410 kWh stroom per jaar, met 1,37 euro per m³ gas en €0,26 per kWh. Zo zie je per aanpak wat het je ongeveer per jaar oplevert.
| Wat je doet | Minder gas | Minder stroom | Besparing per jaar |
|---|---|---|---|
| Een scherm in huis dat je verbruik toont | 82 m³ | 53 kWh | ongeveer 125 euro |
| Goede feedback, effect op lange termijn (Brits onderzoek) | 18 m³ | 55 kWh | ongeveer 40 euro |
| Alleen een slimme meter en een overzicht | 11 m³ | 14 kWh | ongeveer 20 euro |
| Alleen een app | - | - | niet meetbaar |
| Slimme thermostaat, als je nu met de hand stookt | 65 m³ | - | ongeveer 90 euro |
| Regeling per kamer met slimme radiatorknoppen | 42 m³ | - | ongeveer 55 euro |
Zo haal je het meeste eruit
- Zet je verbruik in beeld. Een P1 meter met een scherm in de woonkamer of keuken werkt beter dan alleen een app. Kijk er elke dag even naar.
- Stel een programma in. 19 graden als je thuis bent, 15 graden 's nachts. Wat elke graad scheelt, zie je in thermostaat lager zetten. Een slimme thermostaat maakt het makkelijk om dat vol te houden, ook als je plannen veranderen.
- Verwarm alleen de kamers die je gebruikt. Slimme radiatorknoppen helpen daarbij, vooral in huizen met veel kamers.
- Maak er een gewoonte van. Het effect verdwijnt als je er niet meer naar kijkt. Een doel helpt, bijvoorbeeld 10% minder dan vorig jaar.
In je gratis rapport staat welke slimme spullen bij jouw huis passen, en wat de thermostaat jou oplevert.
Hoe we rekenden
- Gas 1.190 m³ en stroom 2.410 kWh: CBS StatLine 85140NED, hoekwoning en huishouden van 2 personen.
- Gasprijs 1,37 euro per m³ (Milieu Centraal), stroomprijs €0,26 per kWh.
- Percentages: PBL 2021, RVO 2014, het Britse Smart Metering Early Learning Project (2015, 1,5% gas en 2,3% stroom), ECN 2017 (5,5% gas), Lomas e.a. 2022 (3,5% gas).
- De besparingen mag je niet zomaar optellen. Afgerond op 5 euro.
Onze top 5's
Uit onze eigen vergelijkingen: wat hierbij past, met onze nummer 1.
Onze nummer 1: tado° Slimme Thermostaat X (2e generatie)
Verwarmt alleen als je thuis bent. Stook je nu nog niet bewust zuinig, dan scheelt het tot 14% gas voor verwarming (Milieu Centraal).
Onze nummer 1: tado Slimme Radiatorknop X (starterskit)
Verwarm per kamer, alleen de kamers die je gebruikt. Werkt het best samen met een slimme thermostaat.
Onze nummer 1: HomeWizard Wi-Fi P1 Meter
Zie live wat je huis verbruikt en wat je teruglevert. Je sluit hem aan op de P1-poort van je slimme meter.
Energiemeter voor het stopcontact
Onze nummer 1: SEC24 KWH230 Energiemeter met led verlicht display (stekker voor Nederland)
Laat zien wat je koelkast, vriezer of een ander apparaat per dag verbruikt.
Koop je iets via een link naar een winkel, dan krijgt Zonnesom een kleine commissie. Jij betaalt niets extra en onze keuze verandert er niet door.
Zelf uitrekenen
- Cv-ketel kiezenWelke ketel of hybride past bij je huis en je warm water.
- ISDE uitrekenenHoeveel subsidie je krijgt, per maatregel.
- OffertecheckUpload je offerte en zie of de prijs gangbaar is.
Bronnen (10)
De cijfers in dit artikel komen uit deze bronnen en uit ons eigen rekenmodel.
- PBL, Energieverbruiksmanagers in Nederland
- Geelen e.a., The use of apps to promote energy saving, Energy Efficiency
- RVO, Monitor Energiebesparing Slimme Meters
- Karlin, Zinger en Ford, The Effects of Feedback on Energy Conservation: A Meta-Analysis
- Van Dam, Bakker en Van Hal, Home energy monitors: impact over the medium-term
- Allcott en Rogers, The Short-Run and Long-Run Effects of Behavioral Interventions
- Aarish en Jones, Smart Thermostats and the Triple Bottom Line, ACEEE
- ECN, Besparingseffecten van slimme meters met feedbacksystemen en slimme thermostaten
- Brandon e.a., The Human Perils of Scaling Smart Technologies, NBER
- Lomas e.a., Energy savings from domestic zonal heating controls
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.
Lees ook
Voordeel: 10 tot 15%
Verduurzamen
Wat kost vloerverwarming en wat levert het op?
Minder stookkosten dan met gewone radiatoren, de grootste winst is comfort.
Terugverdiend in 6 tot 11 jaar
Verduurzamen
Cv-ketel vervangen door een nieuwe ketel of een warmtepomp?
De meerprijs van een hybride warmtepomp in een gemiddeld huis.
Voordeel: ongeveer 620 euro per jaar
Onderzoek en eigen berekeningen
Hoe zuinig is een warmtepomp echt?
Besparing met een goed ingestelde hybride warmtepomp in een hoekwoning, terugverdiend in 7 jaar.
Voordeel: 390 tot 675 euro per jaar
Verduurzamen
Wat betekent de warmtepompnorm van 2029 voor jouw huis?
Minder energiekosten met een hybride warmtepomp in plaats van alleen een nieuwe ketel.
Verduurzamen
Wat is het verschil tussen een laag- en een hogetemperatuurwarmtepomp?
Verduurzamen
Welke CW-klasse heeft jouw cv-ketel nodig?









