Werkt een warmtepomp ook als het vriest?
Vraag offertes aanBereken het voor jouw huis
Zelf doorgerekend met ons eigen rekenmodel Onafhankelijk Met bronnen
Nu de winter begint, vragen veel mensen zich af of een warmtepomp dat aankan. Het klopt dat een warmtepomp minder zuinig wordt als het buiten kouder is. Hij moet dan meer moeite doen om warmte uit de buitenlucht te halen. Maar onderzoek uit het buitenland laat zien dat het verlies klein is.
In Nederland is het bovendien zelden echt koud. In De Bilt was het de laatste tien jaar gemiddeld 10 dagen per jaar kouder dan 0 graden. Kouder dan 5 graden vorst was het nog geen halve dag per jaar.
Hieronder lees je wat de metingen laten zien, hoe vaak het in Nederland vriest en wat een warmtepomp op een koude dag kost.
- Goed om te weten2,44rendement van een lucht-water warmtepomp op de koudste dagen, tot 6 graden vorst (VK, 742 woningen)
- Goed om te wetenminder dan 1 dagper jaar kouder dan 5 graden vorst in De Bilt, gemiddeld over de laatste tien jaar
Vraag vrijblijvend offertes aan
Vraag altijd meer dan één offerte aan, dan zie je wat een eerlijke prijs is. Een offerte is gratis en je zit nergens aan vast.
- SlimsterAdvertentieVraag offertes aan
Slimster koppelt je aanvraag aan maximaal vier specialisten bij jou in de buurt. Zo vergelijk je meerdere offertes.
Offertes binnen? Upload ze in de gratis offertecheck. Wij leggen ze naast onze eigen berekening en laten zien welke de beste is.
Over onze links: koop je iets via een link naar een winkel, of vraag je offertes aan via een partner, dan krijgt Zonnesom een kleine commissie. Jij betaalt niets extra. Onze berekeningen en keuzes veranderen daar niet door. Bij offertepartners staat de partner met de hoogste vergoeding bovenaan.
Alles wat je moet weten
Reken het uit voor jouw huis
Wat levert een hybride warmtepomp jouw huis op?
Kies wat bij je past. Je ziet direct een advies, berekend met ons eigen rekenmodel.
Voor jouw huis, naast je cv-ketel
| Stap | Kost | Per jaar | Terugverdiend |
|---|---|---|---|
| Hybride warmtepomp | 4.075 euro | 445 euro | ongeveer 9 jaar |
Een hybride warmtepomp neemt ongeveer de helft van je gas over, met wat extra stroom (Milieu Centraal). Hoe meer gas je nu gebruikt, hoe meer hij oplevert. De kosten zijn na subsidie.
Een schatting met gemiddelde cijfers. In het gratis rapport rekenen we uur voor uur met jouw adres, dak en contract.
Wat laten de metingen zien?
Drie grote onderzoeken keken naar warmtepompen in de kou. Ze komen op hetzelfde uit:
- Op de koudste dagen zakt het rendement maar een beetje. In het Britse onderzoek was het rendement over het hele jaar 2,80 (de middelste waarde). Op de koudste dagen, met een daggemiddelde tot 6 graden vorst, was het 2,44.
- Het elektrische element doet bijna niets. Een warmtepomp heeft vaak een elektrisch element dat bijspringt als het heel koud is. In Duitse metingen in 77 bestaande huizen leverde dat element maar 1,3% van de stroom. De onderzoekers zeggen er wel bij dat de winters in die jaren vrij zacht waren.
- Een gewone warmtepomp is genoeg waar het zelden kouder wordt dan 10 graden vorst. Dat schrijven Britse onderzoekers in het vakblad Joule, na een vergelijking van veldstudies uit Europa, Noord-Amerika en Azië. Dat geldt volgens hen voor het grootste deel van Europa. Ook ver onder nul is een warmtepomp veel zuiniger dan verwarmen op gas of met alleen elektrische verwarming.
De tabel zet de kerncijfers naast elkaar.
| Onderzoek | Wat ze maten | Uitkomst |
|---|---|---|
| Energy Systems Catapult, VK (2023) | 742 lucht-water warmtepompen, november 2020 tot augustus 2022 | Rendement over het jaar 2,80. Op de koudste dagen, tot 6 graden vorst, 2,44 |
| Fraunhofer ISE, Duitsland (2025) | 77 warmtepompen in bestaande huizen, 4 jaar gemeten | Lucht-water gemiddeld 3,4, van 2,6 tot 4,9. Het elektrische element leverde 1,3% van de stroom |
| Gibb e.a., Joule (2023) | Veldstudies uit Europa, Noord-Amerika en Azië | Ver onder nul nog veel zuiniger dan gas of elektrisch verwarmen. Bij bijna 30 graden vorst tot twee keer zo zuinig als elektrische verwarming |
| KNMI, De Bilt (2016 tot en met 2025) | Gemiddelde temperatuur per dag | 10 dagen per jaar onder 0 graden, 0,4 dag onder 5 graden vorst. Koudste dag: 6,6 graden vorst |
Hoe vaak vriest het in Nederland?
Minder vaak dan je denkt. We telden in de daggegevens van het KNMI voor De Bilt hoe vaak het gemiddeld over een hele dag kouder was dan 0 graden en dan 5 graden vorst.
| Periode | Dagen per jaar onder 0 graden | Dagen per jaar onder 5 graden vorst | Nachten per jaar onder 10 graden vorst | Koudste dag |
|---|---|---|---|---|
| 2016 tot en met 2025 | 10 | 0,4 | 0,2 | 6,6 graden vorst (28 februari 2018) |
| 1996 tot en met 2025 | 16 | 1,7 | 1,1 | 12,6 graden vorst (2 januari 1997) |
De koudste dagen van de laatste tien jaar waren dus ongeveer even koud als de koudste dagen in het Britse onderzoek. Een daggemiddelde van 10 graden vorst kwam in de laatste tien jaar niet voor. Ook een nacht onder 10 graden vorst is zeldzaam. In de laatste tien jaar gebeurde dat alleen op 12 en 13 februari 2021.
Wat kost warmte op een koude dag?
We rekenen uit wat 1 kWh warmte kost. Een m³ gas geeft in een cv-ketel ongeveer 8,84 kWh warmte, net als in ons artikel over hoe zuinig een warmtepomp echt is. Een warmtepomp met een rendement van 2,44 maakt van 1 kWh stroom 2,44 kWh warmte.
| Verwarming | Rendement | Kosten per kWh warmte |
|---|---|---|
| Cv-ketel op gas, 1,37 euro per m³ | 8,84 kWh warmte per m³ | €0,155 |
| Cv-ketel op gas, 1,73 euro per m³ | 8,84 kWh warmte per m³ | €0,196 |
| Warmtepomp, Duits gemiddelde over het jaar | 3,4 | €0,076 |
| Warmtepomp, Brits gemiddelde over het jaar | 2,80 | €0,093 |
| Warmtepomp op de koudste dagen | 2,44 | €0,107 |
| Alleen het elektrische element | 1,0 | €0,26 |
Stroom rekenen we voor €0,26 per kWh, inclusief belasting. Gas voor 1,37 euro per m³, de prijs waar Milieu Centraal mee rekent, en voor 1,73 euro per m³, de prijs van een nieuw vast contract op 9 november 2026.
Wat zie je? Ook op de koudste dagen is warmte van een warmtepomp ongeveer een derde goedkoper dan warmte van gas. Pas als het rendement onder 1,7 zakt, wordt gas goedkoper. Bij een gasprijs van 1,73 euro ligt die grens zelfs bij 1,3. Zo laag kwam het rendement in de metingen op de koudste dagen niet.
Alleen het elektrische element is duurder dan gas. Daarom is het goed dat het in de metingen zo weinig aansloeg.
En een hybride warmtepomp?
Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. Is het heel koud, of moet het water naar je radiatoren erg heet zijn, dan springt de ketel bij. Je zit dus nooit in de kou. Hoe vaak de ketel bijspringt, hangt af van de instellingen. Laat de installateur de warmtepomp zoveel mogelijk zelf doen, ook als het vriest. Uit de tabel hierboven blijkt dat dit bijna altijd goedkoper is.
Waar let je op in de winter?
- Houd de aanvoertemperatuur laag. Hoe heter het water naar je radiatoren moet, hoe lager het rendement. Isoleer waar het kan en kijk of je radiatoren groot genoeg zijn.
- Zet de thermostaat 's nachts niet veel lager. Met een warmtepomp zet je hem 's nachts maar 1 of 2 graden lager. Anders moet hij 's ochtends hard werken op de koudste tijd van de dag. Meer in thermostaat lager zetten.
- Houd de buitenunit vrij. Haal sneeuw en bladeren weg, zodat er lucht langs kan. Rijp op de buitenunit is normaal: de warmtepomp ontdooit zichzelf.
- Kijk af en toe naar het elektrische element. Veel warmtepompen laten in de app zien hoeveel stroom het element gebruikt. Slaat het vaak aan als het niet hard vriest, vraag de installateur dan om de instellingen na te kijken.
Wat betekent dit voor jouw huis?
Of een warmtepomp bij jouw huis past, hangt meer af van je isolatie en je radiatoren dan van het weer. In de gratis huisanalyse vul je je adres en verbruik in. Je ziet dan wat een hybride of volledige warmtepomp in jouw huis oplevert, naast isoleren en andere stappen.
Vraag vrijblijvend offertes aan voor een warmtepomp Wij krijgen een vergoeding per aanvraag
Hoe we rekenden
- Het rendement op de koudste dagen (2,44) en over het jaar (2,80) komt uit het Britse Electrification of Heat-project van Energy Systems Catapult. Het gaat om de middelste waarde van het hele systeem.
- Het Duitse gemiddelde (3,4) en het aandeel van het elektrische element (1,3%) komen van Fraunhofer ISE.
- Een m³ gas geeft in een cv-ketel ongeveer 8,84 kWh warmte. Kosten per kWh warmte = gasprijs gedeeld door 8,84, of stroomprijs gedeeld door het rendement.
- De weercijfers zijn onze eigen telling in de daggegevens van KNMI-station De Bilt. Een dag telt als hij gemiddeld over 24 uur kouder was dan de grens. Bij de nachten kijken we naar de laagste temperatuur.
- Bedragen zijn afgerond. Prijzen kunnen veranderen.
Onze top 5's
Uit onze eigen vergelijkingen: wat hierbij past, met onze nummer 1.
Volledig elektrische warmtepomp
Onze nummer 1: Vaillant aroTHERM plus
Hybride of helemaal zonder gas: de beste warmtepompen van 2026 vergeleken.
Onze nummer 1: Intergas Xtend Eco (5 of 7 kW)
Werkt samen met je cv-ketel en bespaart het meeste gas, zonder grote verbouwing.
Lagetemperatuurradiator voor een warmtepomp
Onze nummer 1: Henrad Premium ECO type 22
Geeft genoeg warmte met het lauwere water van een warmtepomp. Vaak hoef je er maar een paar te vervangen.
Koop je iets via een link naar een winkel, dan krijgt Zonnesom een kleine commissie. Jij betaalt niets extra en onze keuze verandert er niet door.
Veelgestelde vragen
Werkt een warmtepomp bij vorst?
Ja. In Britse metingen in 742 woningen was het rendement op dagen tot 6 graden vorst nog 2,44. De warmtepomp maakt dan van 1 kWh stroom 2,44 kWh warmte.
Is een warmtepomp in de winter duurder dan gas?
Nee, niet bij de rendementen uit de metingen. Op de koudste dagen kost warmte van een warmtepomp ongeveer €0,107 per kWh, tegen €0,155 van gas bij 1,37 euro per m³. Gas wordt pas goedkoper als het rendement onder 1,7 zakt.
Hoe vaak is het in Nederland kouder dan 10 graden vorst?
Bijna nooit. In De Bilt kwam een daggemiddelde van 10 graden vorst in de laatste tien jaar niet voor. Een nacht onder 10 graden vorst was er alleen op 12 en 13 februari 2021.
Heb je bij een warmtepomp een elektrisch element nodig?
Veel warmtepompen hebben er een voor de koudste dagen. In Duitse metingen leverde het element maar 1,3% van de stroom. Slaat het vaak aan, laat dan de instellingen nakijken.
Moet de thermostaat van een warmtepomp 's nachts lager?
Maar 1 of 2 graden, of helemaal niet in een goed geïsoleerd huis. Anders moet de warmtepomp 's ochtends hard werken, als het buiten het koudst is.
Zelf uitrekenen
- Cv-ketel kiezenWelke ketel of hybride past bij je huis en je warm water.
- ISDE uitrekenenHoeveel subsidie je krijgt, per maatregel.
- OffertecheckUpload je offerte en zie of de prijs gangbaar is.
Bronnen (6)
De cijfers in dit artikel komen uit deze bronnen en uit ons eigen rekenmodel.
- Energy Systems Catapult, Heat pumps shown to be three times more efficient than gas boilers
- Fraunhofer ISE, Wärmepumpen heizen auch im Altbau klimafreundlich
- Gibb, Rosenow, Lowes en Hewitt, Coming in from the cold: Heat pump efficiency at low temperatures, Joule
- KNMI, daggegevens van het weer in Nederland
- Milieu Centraal, hybride warmtepomp
- Overstappen.nl
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Zonnesom. Zie je een fout? Laat het ons weten.
Lees ook
Voordeel: ongeveer 75 euro per jaar
Verduurzamen
Verwarmen met een airco
Goedkoper voor elke 100 m3 gas die een zuinige airco overneemt.
Voordeel: ongeveer 620 euro per jaar
Onderzoek en eigen berekeningen
Hoe zuinig is een warmtepomp echt?
Besparing met een goed ingestelde hybride warmtepomp in een hoekwoning, terugverdiend in 7 jaar.
Voordeel: 390 tot 675 euro per jaar
Verduurzamen
Wat betekent de warmtepompnorm van 2029 voor jouw huis?
Minder energiekosten met een hybride warmtepomp in plaats van alleen een nieuwe ketel.
Voordeel: ongeveer 270 euro per jaar
Verduurzamen
Wat kost een warmtepompboiler en wat levert hij op?
Minder stroomkosten dan met een elektrische boiler, voor een gemiddeld huishouden.
Voordeel: 10 tot 15%
Verduurzamen
Wat kost vloerverwarming en wat levert het op?
Minder stookkosten dan met gewone radiatoren, de grootste winst is comfort.
Terugverdiend in 6 tot 11 jaar
Verduurzamen
Cv-ketel vervangen door een nieuwe ketel of een warmtepomp?
De meerprijs van een hybride warmtepomp in een gemiddeld huis.







